Ngày 15 - MẸ DẠY CON THA THỨ

Thứ sáu - 14/08/2026 03:04 99

30 ngày sống dưới sự hướng dẫn của Đức Maria Trinh Vương

NGÀY 15 – MẸ DẠY CON THA THỨ

Lm Anmai, CssR

Trong hành trình 30 ngày sống dưới sự hướng dẫn của Đức Maria Trinh Vương, hôm nay chúng ta dừng lại bên Mẹ để học một bài học rất khó nhưng cũng rất cần thiết cho đời sống Kitô hữu: bài học tha thứ. Tha thứ là điều ai cũng biết phải làm, nhưng không phải ai cũng dễ dàng thực hiện. Có những vết thương chỉ thoáng qua rồi nguôi ngoai, nhưng cũng có những nỗi đau âm thầm kéo dài nhiều năm. Có những lời nói tưởng như vô tình nhưng lại đâm sâu vào lòng người khác. Có những sự phản bội, hiểu lầm, bất công và xúc phạm khiến người ta dù muốn quên cũng không thể quên được. Chính trong những lúc ấy, Đức Maria Trinh Vương đến bên chúng ta, không phải để phủ nhận nỗi đau, nhưng để nhẹ nhàng dẫn chúng ta đi vào con đường tha thứ của Chúa Giêsu.

Cuộc đời Đức Maria không phải là một hành trình được miễn trừ khỏi đau khổ. Ngay từ khi thưa tiếng “Xin vâng”, Mẹ đã bước vào một con đường đầy thử thách. Mẹ phải đối diện với ánh mắt nghi ngờ của người đời khi mang thai bởi quyền năng Chúa Thánh Thần. Mẹ phải sinh Con trong cảnh nghèo hèn nơi máng cỏ Bêlem. Mẹ phải cùng thánh Giuse bồng Con trốn sang Ai Cập giữa đêm tối vì vua Hêrôđê tìm giết Hài Nhi. Mẹ đã từng lo lắng khi lạc mất Con trong Đền Thờ. Mẹ đã chứng kiến người ta hiểu lầm, chống đối, vu khống và kết án Con mình. Đau đớn nhất là Mẹ đứng dưới chân thập giá, nhìn người Con vô tội bị hành hạ, sỉ nhục và đóng đinh như một tội nhân. Nếu có ai có lý do để oán trách, thì Đức Maria có rất nhiều lý do. Nếu có ai có quyền chất vấn công lý của con người, thì Mẹ hoàn toàn có quyền. Thế nhưng Tin Mừng không ghi lại một lời nguyền rủa nào trên môi Mẹ, không có một tiếng kêu báo thù nào, không có một thái độ căm hận nào hướng về những kẻ đã làm khổ Con Mẹ.

Đức Maria đứng dưới chân thập giá trong thinh lặng. Nhưng sự thinh lặng ấy không phải là sự bất lực, càng không phải là thái độ dửng dưng. Đó là sự thinh lặng của một trái tim đang hiệp thông sâu xa với trái tim Chúa Giêsu. Khi Chúa Giêsu cầu nguyện: “Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm”, chắc chắn Mẹ cũng đã kết hợp lời cầu của mình với lời cầu của Con. Mẹ tha thứ không phải vì những người làm hại Chúa Giêsu xứng đáng được tha, nhưng vì Mẹ thuộc trọn về Thiên Chúa là Đấng giàu lòng thương xót. Mẹ không để sự dữ của người khác biến đổi trái tim mình thành một trái tim đầy cay đắng. Người ta có thể đóng đinh Con của Mẹ, nhưng họ không thể đóng đinh tình yêu trong lòng Mẹ. Người ta có thể gây cho Mẹ những vết thương, nhưng họ không thể buộc Mẹ phải sống trong hận thù.

Tha thứ không có nghĩa là cho rằng điều sai trái chưa từng xảy ra. Tha thứ cũng không có nghĩa là coi nhẹ sự xúc phạm, dung túng cho bất công hoặc để người khác tiếp tục làm tổn thương mình. Đức Maria không dạy chúng ta giả vờ rằng mình không đau. Mẹ hiểu nước mắt của con người, bởi chính Mẹ đã khóc. Mẹ hiểu cảm giác mất mát, bởi Mẹ đã từng phải ôm xác Con mình trong vòng tay. Mẹ hiểu nỗi cô đơn của người bị hiểu lầm, bởi Mẹ đã từng phải giữ trong lòng biết bao điều không thể giải thích với người khác. Tha thứ, theo gương Mẹ, là nhìn nhận mình đã bị tổn thương nhưng không để vết thương ấy điều khiển cuộc đời mình. Tha thứ là trao quyền xét xử cho Thiên Chúa, thay vì tự biến mình thành thẩm phán của anh chị em. Tha thứ là từ chối nuôi dưỡng hận thù, dù ký ức đau buồn vẫn còn đó.

Có người nói: “Con muốn tha thứ, nhưng con không thể quên.” Thật ra, tha thứ và quên đi không hoàn toàn giống nhau. Có những chuyện trí nhớ con người không thể xóa bỏ. Có những vết sẹo vẫn còn dù vết thương đã lành. Điều quan trọng không phải là chúng ta có còn nhớ hay không, nhưng là chúng ta nhớ lại với thái độ nào. Khi nhớ lại mà lòng vẫn muốn trả đũa, muốn người kia phải đau khổ như mình đã đau khổ, thì việc tha thứ vẫn chưa trọn vẹn. Khi nhớ lại mà lòng có thể cầu nguyện cho người đã làm mình tổn thương, có thể xin Chúa biến đổi họ và chữa lành chính mình, thì con đường tha thứ đã bắt đầu. Đức Maria không quên đồi Canvê, nhưng Mẹ không sống mãi trong bóng tối của Canvê. Mẹ mang ký ức thập giá đi vào ánh sáng Phục Sinh. Mẹ không để ngày Thứ Sáu Tuần Thánh trở thành lời cuối cùng của đời mình, bởi Mẹ tin rằng tình yêu của Thiên Chúa mạnh hơn sự chết, lòng thương xót mạnh hơn tội lỗi và ơn tha thứ mạnh hơn hận thù.

Nhiều khi chúng ta không tha thứ được vì trong lòng vẫn mong người kia phải chủ động xin lỗi trước. Chúng ta nghĩ rằng chỉ khi họ nhận ra lỗi lầm, hối hận và đến xin tha thì mình mới có thể tha thứ. Dĩ nhiên, một lời xin lỗi chân thành có thể mở đường cho sự hòa giải. Nhưng nếu người làm tổn thương chúng ta không nhận lỗi, không thay đổi hoặc thậm chí không còn cơ hội gặp lại, liệu chúng ta có phải mang theo gánh nặng ấy suốt đời không? Đức Maria dạy chúng ta rằng tha thứ trước hết là một quyết định của người bị tổn thương trước mặt Thiên Chúa. Đó là quyết định không để người khác tiếp tục chiếm giữ tâm trí mình bằng sự cay đắng. Đó là hành động tháo bỏ xiềng xích đang trói buộc trái tim. Khi tha thứ, có thể người kia chưa thay đổi, nhưng chính chúng ta bắt đầu được tự do.

Có những người tưởng rằng giữ mãi sự giận dữ là cách bảo vệ công bằng. Họ sợ rằng nếu tha thứ, người làm điều sai sẽ thắng, còn mình trở thành người yếu đuối. Nhưng nhìn lên Đức Maria dưới chân thập giá, chúng ta hiểu rằng tha thứ không phải là yếu đuối. Để nuôi hận thù không cần nhiều sức mạnh; chỉ cần buông mình theo cảm xúc. Nhưng để tha thứ, con người cần một lòng can đảm rất lớn. Tha thứ đòi chúng ta chiến thắng chính mình, chiến thắng niềm kiêu hãnh, chiến thắng khát vọng trả đũa và chiến thắng cả sự thích thú âm thầm khi thấy người khác gặp bất hạnh. Đức Maria là Nữ Vương không phải vì Mẹ thống trị người khác, nhưng vì Mẹ để ân sủng Thiên Chúa thống trị lòng mình. Mẹ là Nữ Vương vì giữa đau khổ, Mẹ vẫn không đánh mất lòng nhân hậu; giữa bất công, Mẹ vẫn trung thành với tình yêu; giữa bóng tối, Mẹ vẫn giữ được ánh sáng của lòng thương xót.

Trong gia đình, có những vết thương phát sinh từ những người gần gũi nhất. Một lời nói thiếu tế nhị của vợ hoặc chồng, một sự vô tâm của con cái, một cách cư xử thiên vị của cha mẹ, một sự tranh chấp giữa anh chị em có thể tạo nên khoảng cách lâu dài. Có những người cùng sống chung một mái nhà nhưng không còn nói chuyện với nhau. Có những gia đình chỉ vì một mảnh đất, một phần gia sản hoặc một câu nói trong lúc nóng giận mà trở thành xa lạ. Họ vẫn đọc kinh, vẫn đi lễ, vẫn cầu xin Chúa ban bình an, nhưng trong lòng lại đóng kín cánh cửa đối với người thân. Đức Maria mời gọi chúng ta nhìn lại: Làm sao có thể xin Chúa tha thứ cho mình mỗi ngày mà lại nhất quyết không tha thứ cho anh chị em? Làm sao có thể đọc kinh “Xin tha nợ chúng con như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng con” mà vẫn giữ một danh sách dài những người mình không muốn tha?

Trong đời sống cộng đoàn, giáo xứ và Giáo hội, sự tha thứ cũng vô cùng cần thiết. Nơi nào có con người, nơi đó có giới hạn, va chạm và hiểu lầm. Có khi một lời góp ý không khéo làm người khác buồn. Có khi một việc phục vụ không được ghi nhận khiến người ta thất vọng. Có khi sự khác biệt trong cách suy nghĩ làm nảy sinh chia rẽ. Nếu ai cũng muốn bảo vệ cái tôi của mình, cộng đoàn sẽ trở thành nơi tranh chấp hơn là mái nhà hiệp thông. Đức Maria hiện diện giữa cộng đoàn các môn đệ sau khi Chúa Giêsu về trời. Mẹ quy tụ những con người rất khác nhau, kể cả những người đã từng bỏ chạy trong cuộc thương khó. Mẹ không trách móc Phêrô vì đã chối Thầy, không khơi lại sự hèn nhát của các môn đệ, nhưng cùng họ cầu nguyện và chờ đợi Chúa Thánh Thần. Mẹ dạy chúng ta rằng cộng đoàn chỉ có thể được xây dựng khi mỗi người biết bỏ qua, biết bắt đầu lại và biết cho nhau một cơ hội mới.

Tha thứ cũng không phải là việc chỉ làm một lần. Có những vết thương đòi hỏi một hành trình dài. Hôm nay ta quyết định tha thứ, ngày mai ký ức lại trở về và lòng lại đau. Khi ấy, ta phải tiếp tục tha thứ. Không phải vì quyết định hôm qua là giả tạo, nhưng vì trái tim cần thời gian để được chữa lành. Chúa Giêsu bảo Phêrô phải tha “bảy mươi lần bảy”, nghĩa là tha thứ không giới hạn. Mỗi lần nỗi đau trỗi dậy, chúng ta lại dâng nó cho Chúa. Mỗi lần cơn giận trở về, chúng ta lại nép mình bên Đức Maria và thưa: “Lạy Mẹ, con vẫn còn đau. Con chưa thể yêu người ấy như trước, nhưng con không muốn ghét họ. Xin Mẹ giúp con.” Lời cầu nguyện ấy tuy đơn sơ nhưng rất đẹp lòng Chúa, vì nó diễn tả một trái tim đang muốn bước đi trong ánh sáng.

Đôi khi người khó tha thứ nhất lại chính là bản thân mình. Chúng ta day dứt vì những sai lầm đã phạm, những cơ hội đã bỏ lỡ, những lời không nên nói và những việc lẽ ra phải làm. Chúng ta tin rằng Chúa có thể tha thứ cho người khác, nhưng lại không tin Người có thể tha thứ cho mình. Ta tự kết án mình, sống mãi trong mặc cảm và nghĩ rằng mình không còn xứng đáng được yêu thương. Đức Maria Trinh Vương mời gọi ta trở về với lòng thương xót của Thiên Chúa. Mẹ không bao giờ dẫn chúng ta đến sự tuyệt vọng. Mẹ luôn đưa chúng ta đến với Chúa Giêsu, Đấng đã đổ máu để tha thứ tội lỗi nhân loại. Khi đã thành thật sám hối và lãnh nhận ơn tha thứ, chúng ta phải tập đón nhận chính mình như một người đã được Chúa cứu chuộc. Không tha thứ cho bản thân đôi khi cũng là một hình thức kiêu ngạo, vì ta đặt lời kết án của mình cao hơn lời tha thứ của Thiên Chúa.

Ngày hôm nay, dưới sự hướng dẫn của Đức Maria Trinh Vương, mỗi người hãy dành một khoảng lặng để gọi tên người đã làm mình tổn thương. Đừng vội biện minh, cũng đừng cố nén cảm xúc. Hãy nói thật với Chúa về nỗi đau của mình. Sau đó, hãy xin Mẹ đứng bên cạnh, như Mẹ đã đứng dưới chân thập giá. Có thể chúng ta chưa thể nói ngay rằng mình đã tha thứ hoàn toàn, nhưng hãy bắt đầu bằng một lời cầu nguyện: “Lạy Chúa, xin đừng chấp tội người ấy. Xin chữa lành họ và chữa lành con. Xin đừng để sự dữ họ đã làm tiếp tục sinh ra sự dữ trong lòng con.” Nếu có thể, hãy thực hiện một cử chỉ hòa giải: một lời chào, một tin nhắn, một cuộc gọi, một sự im lặng không còn mang tính trừng phạt, hay ít nhất là ngừng kể lại lỗi lầm của người kia để làm họ mất danh dự.

Lạy Đức Maria Trinh Vương, Mẹ của lòng thương xót, Mẹ đã đứng dưới chân thập giá mà không nguyền rủa những người làm hại Con Mẹ. Xin dạy con biết tha thứ như Mẹ. Khi lòng con bị tổn thương, xin đừng để con khép kín trong cay đắng. Khi con nhớ lại những điều đau buồn, xin giúp con nhìn chúng dưới ánh sáng Phục Sinh. Khi con muốn trả đũa, xin nhắc con nhớ đến lời Chúa Giêsu: “Lạy Cha, xin tha cho họ.” Khi con quá yếu đuối để tha thứ, xin Mẹ cầu thay nguyện giúp để ân sủng Chúa làm điều con không thể tự mình thực hiện.

Lạy Mẹ, con xin trao cho Mẹ tất cả những người đã làm con đau khổ, những người đã hiểu lầm, phản bội, xúc phạm hoặc bỏ rơi con. Con cũng xin trao cho Mẹ những người mà chính con đã làm tổn thương. Xin Mẹ dẫn chúng con đến với Chúa Giêsu, để trong trái tim bị đâm thâu của Người, mọi vết thương được chữa lành, mọi hận thù được hóa giải và mọi tương quan đổ vỡ tìm được con đường trở về. Xin cho con hiểu rằng tha thứ không làm con nhỏ bé, nhưng làm con trở nên giống Chúa hơn; tha thứ không xóa bỏ công lý, nhưng mở đường cho lòng thương xót; tha thứ không thay đổi quá khứ, nhưng có thể giải thoát hiện tại và mở ra một tương lai mới.

Hôm nay, con xin chọn tha thứ. Có thể lòng con vẫn còn đau, nước mắt con vẫn còn rơi và ký ức vẫn chưa phai, nhưng con không muốn tiếp tục sống như một tù nhân của hận thù. Con xin đặt bàn tay mình trong tay Mẹ và bước từng bước nhỏ trên con đường hòa giải. Xin Đức Maria Trinh Vương dạy con biết sống hiền lành, bao dung và nhân hậu, để từ trái tim đã được chữa lành của con, bình an của Chúa có thể lan tỏa đến gia đình, cộng đoàn và tất cả những người con gặp gỡ.