Chúa nhật XXI Thường niên – Mt 16,13-20; Is 22,19-23; Rm 11,33-36
CHÌA KHÓA NƯỚC TRỜI
Có một câu hỏi của Chúa Giêsu trong Tin Mừng hôm nay mà mỗi lần đọc lại, chúng ta vẫn thấy mình cần dừng lại lâu hơn: “Còn anh em, anh em bảo Thầy là ai?” (Mt 16,15).
Chúa hỏi các môn đệ câu ấy tại Xêdarê Philípphê, giữa một vùng đất có nhiều đền thờ, nhiều hình ảnh tôn giáo, nhiều tiếng nói về Thiên Chúa. Người ta đang nói rất nhiều về Chúa Giêsu: người thì cho là ông Gioan Tẩy Giả sống lại, người thì bảo là Êlia, Giêrêmia, hay một vị ngôn sứ nào đó. Mỗi người có một cách nhìn. Mỗi người giữ trong lòng một hình ảnh về Chúa Giêsu.
Rồi Chúa quay sang các môn đệ: “Còn anh em?” Đây là lúc đức tin trở thành chuyện của chính mình. Chúng ta đón nhận đức tin từ lời chứng của những người đi trước, từ lời Hội Thánh dạy, từ Tin Mừng được trao lại qua bao thế hệ. Chúng ta nhờ những điều ấy mà biết Chúa, học cách yêu mến Chúa và bước theo Người. Chúng ta cũng có thể nói những điều rất đúng về Chúa, về Giáo hội, về sứ mạng, về giáo lý. Nhưng Chúa vẫn bước đến gần hơn và hỏi: “Còn con, con bảo Thầy là ai?”
Phêrô trả lời: “Thầy là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống”. Chúa Giêsu đón nhận lời tuyên xưng ấy và nói với Phêrô: “Này anh Simon, con ông Giôna, anh thật là người có phúc, vì không phải phàm nhân mặc khải cho anh điều ấy, nhưng là Cha của Thầy, Đấng ngự trên trời”. Phêrô vừa tuyên xưng một điều thật lớn lao về Chúa, nhưng chính Chúa Cha đã giúp ông nhận ra điều ấy. Đức tin của Phêrô bắt đầu từ một ơn ban của Thiên Chúa. Ông mở lòng ra để đón nhận điều Chúa Cha cho ông nhận biết. Hội Thánh cũng bắt đầu từ đó: Thiên Chúa tỏ mình ra, và con người khiêm tốn đón nhận rồi bước theo Người.
Ngay sau đó, Chúa Giêsu trao cho Phêrô một sứ mạng: “Anh là Phêrô, nghĩa là Tảng Đá, trên tảng đá này, Thầy sẽ xây Hội Thánh của Thầy”. Điều đáng chú ý là Chúa nói: “Hội Thánh của Thầy”. Giáo hội thuộc về Đức Kitô. Phêrô được đặt làm nền tảng hữu hình trong công trình ấy, các Tông đồ và những người kế vị các ngài tiếp tục sứ mạng ấy, nhưng chính Chúa mới là Đấng xây dựng Giáo hội.
Điều này giúp chúng ta hiểu đúng về quyền bính trong Giáo hội. Quyền bính Kitô giáo trước hết là một trách nhiệm phục vụ công trình của Đức Kitô. Những người được trao trách nhiệm phục vụ và hướng dẫn cộng đoàn được mời gọi đứng ở cửa để mở lối cho đoàn chiên, gìn giữ kho tàng đức tin, bảo vệ sự hiệp nhất và giúp mọi người gặp được Đức Kitô.
Bài đọc thứ nhất cho chúng ta một hình ảnh rất đẹp. Thiên Chúa phán với Shebna và trao trách nhiệm cho Êliakim: “Ta sẽ đặt chìa khóa nhà Đavít trên vai nó. Nó mở thì chẳng ai đóng, nó đóng thì chẳng ai mở” (Is 22,22). Chìa khóa ở đây diễn tả một trách nhiệm quản trị của nhà vua, nhưng trong ánh sáng Tin Mừng, hình ảnh ấy đạt đến một chiều kích mới. Đức Giêsu trao cho Phêrô “chìa khóa Nước Trời” và nói: “Thầy sẽ trao cho anh chìa khóa Nước Trời: dưới đất, anh cầm buộc điều gì, trên trời cũng sẽ cầm buộc như vậy; dưới đất, anh tháo cởi điều gì, trên trời cũng sẽ tháo cởi như vậy”.
Đây là một trong những lời quan trọng của Tin Mừng đối với Giáo hội.
Cầm buộc và tháo cởi trước hết diễn tả quyền giáo huấn, quyền hướng dẫn và quyền quyết định trong đời sống của Giáo hội. Trong truyền thống Do Thái, các rabbi dùng ngôn ngữ cầm buộc và tháo cởi để nói đến việc phân định điều gì phù hợp với Lề Luật, điều gì được phép, điều gì cần tránh, điều gì phải giữ. Khi trao quyền ấy cho Phêrô, Đức Giêsu đặt vào tay ông một trách nhiệm lớn lao đối với cộng đoàn mới được hình thành.
Thế nhưng, chúng ta cần nhìn sâu hơn vào chữ “chìa khóa”. Chìa khóa vốn sinh ra để mở cửa. Người cầm chìa khóa trước hết là người có khả năng mở một lối đi. Vì thế, quyền cầm buộc và tháo cởi trong Giáo hội hướng đến việc mở đường cho con người bước vào sự sống của Đức Kitô. Quyền ấy nhằm giữ gìn chân lý, nhưng chân lý được gìn giữ để đưa con người đến sự sống. Quyền ấy bảo vệ kỷ luật của Giáo hội, nhưng kỷ luật phải hướng về sự hiệp thông. Quyền ấy sửa dạy, nhưng sửa dạy là để chữa lành và đưa người lạc đường trở về.
Đây chính là điều làm cho quyền bính trong Giáo hội mang khuôn mặt của Đức Kitô. Một người cầm chìa khóa theo Tin Mừng cần biết cửa nào phải mở, cửa nào cần đóng, lúc nào phải chờ đợi, lúc nào cần bước ra tìm người đang đứng bên ngoài. Có những người đến với Giáo hội trong niềm vui. Có những người đến với một vết thương. Có người mang theo một quá khứ nặng nề. Có người chỉ còn một chút hy vọng. Chìa khóa Nước Trời được trao cho Giáo hội để Giáo hội trở thành cánh cửa dẫn đến Đức Kitô.
Trong bài đọc 2, lời của thánh Phaolô trong thư Rôma vang lên thật đúng lúc: “Ôi! Sự giàu có, khôn ngoan và thông suốt của Thiên Chúa sâu thẳm dường nào!” (Rm 11,33). Đứng trước mầu nhiệm Thiên Chúa, con người chỉ biết cúi xuống. Ngay cả Phêrô, tảng đá mà Đức Giêsu đặt làm nền tảng hữu hình cho Giáo hội, cũng là một con người cần được Chúa uốn nắn từng ngày. Chìa khóa được trao vào tay một con người, vì thế, luôn đòi hỏi lòng khiêm nhường. Người giữ chìa khóa càng cần nhớ mình là người phục vụ cửa nhà của Chủ.
Điều này cũng liên quan đến mỗi người chúng ta. Có những lúc chúng ta nghĩ mình có chìa khóa để mở người khác bằng thái độ phán xét. Nhưng chìa khóa Tin Mừng lại khác. Chúa trao cho Giáo hội quyền mở đường cho ân sủng. Chúa trao cho chúng ta khả năng trở thành những người giúp anh chị em mình đến gần Chúa hơn. Một gia đình có thể trở thành chiếc chìa khóa mở cửa đức tin cho con cái. Một lời tha thứ có thể mở lại một tương quan tưởng đã khép. Một linh mục lắng nghe có thể mở một cánh cửa cho hối nhân. Một cộng đoàn đón nhận người yếu đuối có thể mở cho họ một con đường trở về.
Và có lẽ hôm nay Chúa cũng hỏi từng người chúng ta: Con đang cầm chiếc chìa khóa nào? Con đang mở cửa hay đang khóa cửa? Phêrô tuyên xưng: “Thầy là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống”. Từ lời tuyên xưng ấy, Chúa trao cho ông chìa khóa. Nghĩa là: ai nhận ra Đức Kitô thì được sai đi để mở đường cho người khác đến với Đức Kitô. Giáo hội chỉ sống đúng căn tính của mình khi trở thành nơi con người có thể gặp được lòng thương xót, chân lý và sự sống của Chúa.
Lạy Đức Maria, Mẹ của Hội Thánh, Mẹ đã mở lòng mình cho Thiên Chúa bước vào lịch sử nhân loại. Xin dạy chúng con biết giữ lấy chìa khóa Tin Mừng với một trái tim khiêm nhường. Xin giúp Hội Thánh luôn mở những cánh cửa dẫn con người đến với Đức Kitô. Xin dạy chúng con biết cầm buộc điều cần được gìn giữ, tháo cởi điều cần được giải thoát, và trên hết, biết trao mọi sự về cho Chúa, Đấng là “nguồn gốc, nhờ Người, do Người và vì Người mà vạn vật được tồn tại” (Rm 11,36). Amen.
Maria Ngọc Oanh, CMR