Ngày 14 – MẸ DẠY CON Ở LẠI TRONG ĐAU KHỔ

Thứ năm - 13/08/2026 08:24 88

30 ngày sống dưới sự hướng dẫn của Đức Maria Trinh Vương

NGÀY 14 – MẸ DẠY CON Ở LẠI TRONG ĐAU KHỔ

Lm Anmai, CssR

Trong đời, ai cũng muốn tìm niềm vui và tránh né đau khổ. Người ta thường cầu xin cho mình được bình an, khỏe mạnh, thành công; cầu xin cho gia đình không gặp tai ương, cho công việc không đổ vỡ, cho những người thân yêu không phải ra đi. Những lời cầu xin ấy rất chân thành và chính đáng. Thiên Chúa là Cha giàu lòng thương xót, Người không vui thích khi thấy con cái mình phải khổ đau. Thế nhưng, có những lúc dù đã cầu nguyện thật nhiều, đau khổ vẫn còn đó. Căn bệnh vẫn kéo dài, một người thân vẫn nhắm mắt lìa đời, một tương quan vẫn tan vỡ, một lời hiểu lầm vẫn chưa được hóa giải, một vết thương trong lòng vẫn chưa lành. Khi ấy, con người dễ rơi vào hoang mang, thất vọng và tự hỏi: Thiên Chúa đang ở đâu? Tại sao Người lại im lặng? Tại sao Người không cất chén đắng này khỏi đời tôi? Trong những giờ phút như thế, Đức Maria Trinh Vương không giải thích cho ta mọi lý do của đau khổ, nhưng Mẹ âm thầm dạy ta một điều rất khó: hãy ở lại. Ở lại bên Chúa, ở lại bên người đang đau khổ, ở lại với bổn phận, ở lại trong niềm tin, ngay cả khi ta chưa hiểu được điều gì đang xảy ra.

Cuộc đời Đức Maria không phải là một con đường trải đầy hoa hồng. Ngay từ những ngày đầu đáp lời xin vâng, Mẹ đã phải bước vào một hành trình đầy bất định. Mẹ mang thai bởi quyền năng Chúa Thánh Thần, nhưng làm sao giải thích được mầu nhiệm ấy với thánh Giuse và những người chung quanh? Mẹ sinh Con Thiên Chúa trong cảnh nghèo hèn của hang đá Bêlem. Mẹ nghe lời ông Simêon báo trước rằng một lưỡi gươm sẽ đâm thâu tâm hồn Mẹ. Mẹ phải ôm Hài Nhi trốn sang Ai Cập giữa đêm tối để tránh lưỡi gươm của vua Hêrôđê. Mẹ từng lo lắng tìm kiếm Chúa Giêsu suốt ba ngày, từng chứng kiến Con mình bị chống đối, bị hiểu lầm, bị kết án và cuối cùng bị treo trên thập giá. Có lẽ không một người mẹ nào lại không đau đớn khi thấy con mình bị hành hạ và chết trong nhục nhã. Thế nhưng Tin Mừng không kể rằng Mẹ chạy trốn hay buông lời oán trách. Tin Mừng chỉ nói một câu ngắn gọn nhưng chất chứa cả một vực sâu đau khổ và trung tín: “Đứng gần thập giá Đức Giêsu, có thân mẫu Người.” Mẹ đứng đó. Mẹ ở lại đó. Mẹ không thể tháo những chiếc đinh khỏi tay chân Con, không thể làm cho những kẻ kết án thay đổi lòng dạ, không thể ngăn ngọn giáo đâm vào cạnh sườn Con, nhưng Mẹ có thể ở lại. Và sự hiện diện trung thành của Mẹ đã trở thành một lời yêu thương mạnh hơn mọi lời nói.

Ở lại trong đau khổ không có nghĩa là yêu thích đau khổ, tìm kiếm đau khổ hay cam chịu một cách thụ động trước sự dữ. Người Kitô hữu không được phép lấy hai chữ “thánh giá” để biện minh cho bất công, bạo lực, áp bức hay sự vô trách nhiệm. Có những hoàn cảnh ta phải lên tiếng, phải tìm sự trợ giúp, phải chữa trị, phải bảo vệ người yếu thế và phải can đảm rời khỏi điều đang hủy hoại phẩm giá của mình. Đức Maria không dạy ta cúi đầu trước sự dữ, nhưng Mẹ dạy ta đừng bỏ Chúa khi sự dữ xảy đến. Mẹ dạy ta đừng để đau khổ biến mình thành người cay độc, khép kín và tuyệt vọng. Mẹ dạy ta ở lại trong tình yêu ngay giữa hoàn cảnh mà ta không thể thay đổi tức khắc. Ở lại là không chạy trốn khỏi sự thật của đời mình. Ở lại là dám nhìn nhận rằng mình đang đau, đang yếu, đang sợ hãi và cần được nâng đỡ. Ở lại là tiếp tục cầu nguyện ngay cả khi lời cầu nguyện dường như khô khan. Ở lại là vẫn tin rằng Thiên Chúa đang hiện diện dù đôi mắt đẫm lệ của ta chưa nhận ra Người.

Con người thường có nhiều cách chạy trốn đau khổ. Có người lao vào công việc để khỏi phải đối diện với nỗi trống vắng trong lòng. Có người tìm quên trong rượu chè, giải trí, mua sắm hay những cuộc vui chóng qua. Có người thu mình lại, không muốn gặp gỡ ai và cũng không để ai đến gần. Có người dùng mạng xã hội để tạo ra một hình ảnh luôn vui vẻ, thành công, trong khi tâm hồn bên trong đang tan vỡ. Có người lại trút nỗi đau của mình lên người khác bằng những lời cáu gắt, phán xét và xúc phạm. Những cách chạy trốn ấy có thể giúp ta quên trong chốc lát, nhưng không thể chữa lành tận căn. Vết thương bị che giấu vẫn là vết thương. Nỗi buồn bị đè nén vẫn âm thầm lớn lên. Đức Maria mời ta dừng lại và đem tất cả những gì đang đè nặng tâm hồn đến trước mặt Chúa. Ta không cần phải tỏ ra mạnh mẽ trước mặt Người. Ta có thể khóc. Ta có thể thưa với Chúa rằng mình mệt mỏi, thất vọng, thậm chí không hiểu nổi đường lối của Người. Cầu nguyện không phải lúc nào cũng là nói những lời đẹp đẽ. Đôi khi cầu nguyện chỉ là ngồi yên trước Chúa, để nước mắt rơi và thưa: “Lạy Chúa, con vẫn ở đây. Con chưa hiểu, nhưng con không muốn rời xa Chúa.”

Mẹ Maria đã ở lại dưới chân thập giá, không phải vì Mẹ hiểu hết mọi sự, nhưng vì Mẹ yêu. Tình yêu chân thật không chỉ hiện diện trong những ngày vui mà còn được thử luyện trong những giờ phút đen tối. Thật dễ dàng để ở bên một người khi họ mạnh khỏe, thành công và mang lại niềm vui cho ta. Khó hơn nhiều là ở lại khi họ đau bệnh, thất bại, cáu gắt, mất phương hướng hay không còn có thể đáp lại tình thương của ta. Có những gia đình đã kiệt sức khi chăm sóc một người bệnh lâu ngày. Có những người vợ, người chồng phải gánh lấy nỗi đau vì người bạn đời gặp khủng hoảng. Có những bậc cha mẹ âm thầm khóc vì con cái lầm đường. Có những người con phải nhìn cha mẹ già yếu dần mà không thể làm gì để đảo ngược thời gian. Trong những hoàn cảnh ấy, ta thường cảm thấy mình bất lực. Nhưng Mẹ dạy rằng có một sự hiện diện không bao giờ vô ích. Một bàn tay được nắm lấy, một bữa cơm được chuẩn bị, một đêm thức bên giường bệnh, một lời cầu nguyện thì thầm, một ánh mắt không kết án, đôi khi quý giá hơn tất cả những lời khuyên.

Ở lại không phải là làm những điều lớn lao. Đức Maria dưới chân thập giá không giảng một bài dài, không thực hiện một phép lạ, không làm thay đổi đám đông. Mẹ chỉ đứng gần Con. Đời sống của chúng ta cũng vậy. Có lúc ta không thể chữa lành bệnh tật của người thân, không thể xóa đi quá khứ đau buồn, không thể trả lời câu hỏi tại sao, nhưng ta có thể làm cho người đau khổ biết rằng họ không cô độc. Người đang chịu đau khổ không phải lúc nào cũng cần nghe những lời như: “Đừng buồn nữa”, “Phải mạnh mẽ lên”, “Mọi chuyện rồi sẽ ổn thôi”. Những câu ấy có thể xuất phát từ thiện ý, nhưng nhiều khi lại khiến người đau khổ cảm thấy nỗi đau của mình không được thấu hiểu. Họ cần một người biết lắng nghe mà không vội sửa chữa, biết ngồi bên mà không sốt ruột, biết tôn trọng nước mắt mà không đòi họ phải mau chóng vui trở lại. Mẹ Maria là người của sự hiện diện ấy. Mẹ không lấy lời nói để che phủ mầu nhiệm đau khổ. Mẹ ở lại, lắng nghe và cùng đau với Con.

Tuy nhiên, ở lại trong đau khổ không chỉ là ở lại bên người khác mà còn là ở lại với chính mình. Có những lúc ta dễ chăm sóc người khác nhưng lại không biết dịu dàng với bản thân. Ta trách mình yếu đuối, trách mình không đủ đức tin, trách mình vì vẫn còn buồn sau một biến cố đã xảy ra từ lâu. Ta muốn ép trái tim phải hồi phục ngay, trong khi mọi vết thương đều cần thời gian. Đức Maria mời ta học sự kiên nhẫn. Mẹ không vội vàng chạy khỏi ngày Thứ Sáu Tuần Thánh. Mẹ bước qua ngày Thứ Bảy thinh lặng trước khi gặp ánh sáng Phục Sinh. Đời ta cũng có những ngày Thứ Bảy kéo dài, khi cái cũ đã mất đi mà cái mới chưa xuất hiện, khi lời hứa của Chúa chưa được hoàn tất trước mắt ta. Đó là khoảng thời gian rất khó khăn, bởi ta phải sống giữa mất mát và hy vọng. Nhưng chính trong khoảng thinh lặng ấy, Thiên Chúa vẫn đang hoạt động. Hạt giống nằm trong lòng đất tưởng như đã chết, nhưng bên trong nó, sự sống đang âm thầm chuẩn bị để vươn lên.

Mẹ dạy ta rằng đau khổ không phải là tiếng nói cuối cùng. Thập giá không phải là điểm kết thúc của cuộc đời Chúa Giêsu. Sau chiều Canvê là buổi sáng Phục Sinh. Nhưng muốn đi đến Phục Sinh, người môn đệ phải can đảm đi qua thập giá. Nhiều khi ta muốn Chúa đưa mình đến bình minh mà không phải trải qua đêm tối, muốn được chữa lành mà không cần chạm đến vết thương, muốn được trưởng thành mà không phải đi qua thử thách. Thế nhưng chính trong đau khổ, nhiều điều giả tạo nơi ta được bóc đi. Ta nhận ra mình không toàn năng, không kiểm soát được mọi sự và không thể sống nếu thiếu Chúa. Đau khổ có thể làm lòng người chai đá, nhưng cũng có thể làm con tim trở nên mềm mại hơn. Một người từng trải qua bệnh tật thường dễ cảm thông với người đau bệnh. Một người từng mất mát thường biết trân trọng hơn những gì mình đang có. Một người từng được tha thứ thường dễ mở lòng tha thứ. Đau khổ tự nó không phải là điều tốt, nhưng khi được đặt trong tay Thiên Chúa, nó có thể trở thành nơi tình yêu được thanh luyện và đức tin được trưởng thành.

Đức Maria Trinh Vương là Nữ Vương không phải vì Mẹ tránh được đau khổ, nhưng vì Mẹ đã để tình yêu chiến thắng đau khổ. Mẹ không cai trị bằng quyền lực, nhưng bằng sự trung thành. Mẹ không đứng trên ngai vàng xa cách con người, nhưng đứng dưới chân thập giá cùng với những người đang khóc. Chính vì thế, ai đang đau khổ đều có thể tìm đến với Mẹ. Mẹ hiểu nỗi đau của người mẹ mất con, hiểu sự lo lắng của gia đình phải chạy trốn, hiểu cảm giác bị người khác hiểu lầm, hiểu nỗi cô đơn khi không thể làm gì cho người mình yêu. Ta không cần giải thích quá nhiều với Mẹ. Chỉ cần gọi: “Mẹ ơi!” là đã đủ. Trong tiếng gọi ấy có tất cả nỗi sợ hãi, cô đơn và bất lực của một người con. Mẹ sẽ không luôn cất đau khổ khỏi ta theo cách ta mong muốn, nhưng Mẹ sẽ ở bên để ta không gục ngã. Mẹ sẽ dẫn ta đến với Chúa Giêsu, Đấng đã mang lấy mọi thương tích của nhân loại và biến thập giá thành nguồn cứu độ.

Có người hỏi: Tại sao Chúa quyền năng mà lại để con người đau khổ? Không có một câu trả lời đơn giản nào đủ sức giải thích mọi giọt nước mắt trên trần gian. Đứng trước những bi kịch lớn lao, đôi khi lời khôn ngoan nhất là thinh lặng và khóc với người đang khóc. Chúa Giêsu cũng đã khóc trước mộ Ladarô. Người không đứng ngoài đau khổ của con người để đưa ra một bài giải thích lạnh lùng. Người bước vào đau khổ, mang lấy thân phận con người và chịu chết trên thập giá. Đức tin Kitô giáo không nói rằng Thiên Chúa miễn cho ta mọi đau khổ, nhưng tuyên xưng rằng không một đau khổ nào của ta còn xa lạ với Thiên Chúa. Người hiện diện trong phòng bệnh, trong căn nhà có người vừa qua đời, trong gia đình đang đổ vỡ, trong tâm hồn đang bị hiểu lầm, trong đêm dài của người mất phương hướng. Người không luôn trả lời bằng cách thay đổi hoàn cảnh, nhưng nhiều lần Người trả lời bằng cách ở lại với ta trong hoàn cảnh ấy.

Ở lại trong đau khổ còn có nghĩa là trung thành với những điều tốt lành, dù chưa thấy kết quả. Có người cầu nguyện nhiều năm cho một người thân trở về mà chưa thấy gì thay đổi. Có người âm thầm gieo hạt yêu thương nhưng chỉ nhận lại sự lạnh nhạt. Có người sống ngay thẳng mà vẫn bị thiệt thòi. Có người phục vụ tận tâm nhưng không được ghi nhận. Khi đó, cám dỗ lớn nhất là bỏ cuộc và nghĩ rằng mọi cố gắng đều vô ích. Đức Maria dạy ta đừng đo lường sự trung thành bằng kết quả trước mắt. Mẹ đã xin vâng và đi trọn con đường của mình, ngay cả khi lời hứa về một Đấng ngự trị đến muôn đời dường như hoàn toàn sụp đổ trên thập giá. Mẹ vẫn tin rằng Thiên Chúa trung tín. Đức tin không phải là chỉ tin khi mọi việc xảy ra đúng ý mình; đức tin là vẫn nắm lấy tay Chúa khi con đường phía trước bị che phủ bởi bóng tối.

Ngày hôm nay, có thể con đang mang một nỗi đau mà chẳng ai biết. Có thể con vẫn cười, vẫn làm việc, vẫn gặp gỡ mọi người, nhưng trong lòng có một khoảng trống rất sâu. Có thể con đang đau vì một người đã ra đi, vì một lời phản bội, một thất bại, một căn bệnh hay một tương lai bất định. Có thể con đã cầu nguyện lâu ngày và bắt đầu mệt mỏi. Mẹ Maria không bảo con phải giả vờ rằng mọi sự đều ổn. Mẹ mời con đến đứng bên Mẹ dưới chân thập giá. Hãy để Mẹ ôm lấy con. Hãy nói với Mẹ tất cả những gì con không thể nói với người khác. Hãy để Mẹ dạy con cầu nguyện bằng sự hiện diện, bằng nước mắt và bằng lòng trung tín. Con không cần nhìn thấy ngay câu trả lời. Hôm nay, con chỉ cần ở lại thêm một chút với Chúa. Chỉ cần đừng buông tay. Chỉ cần làm điều tốt nhỏ bé mà con có thể làm trong ngày hôm nay.

Có những ngày ta không đủ sức nghĩ đến cả một chặng đường dài. Mẹ không đòi ta phải mang thập giá của ngày mai ngay trong hôm nay. Mẹ chỉ dạy ta bước từng bước nhỏ. Hôm nay hãy ăn một bữa cho tử tế, ngủ một giấc nếu có thể, gọi điện cho một người đáng tin cậy, đến gặp một người có khả năng nâng đỡ, đọc một đoạn Tin Mừng, lần một chục kinh Mân Côi, thắp một ngọn nến trước ảnh Mẹ. Những việc ấy dường như rất nhỏ, nhưng chính chúng giúp ta tiếp tục sống. Trong những lúc khủng hoảng, việc tìm đến bác sĩ, chuyên viên tâm lý hay người đồng hành thiêng liêng không phải là thiếu đức tin. Thiên Chúa có thể dùng kiến thức, sự hiện diện và lòng tận tâm của người khác để nâng đỡ ta. Đừng tự cô lập mình trong đau khổ. Ngay cả Chúa Giêsu trên đường thập giá cũng đã đón nhận sự trợ giúp của ông Simon thành Kyrênê. Ta cần Chúa, nhưng ta cũng cần những người anh chị em mà Chúa gửi đến.

Mẹ Maria cũng dạy ta biết phân biệt giữa việc ở lại trong đau khổ và ở lại trong sự hủy diệt. Ta không được lấy gương Mẹ dưới chân thập giá để khuyên một người tiếp tục chịu bạo hành, che giấu tội ác hay từ chối sự trợ giúp cần thiết. Có những lúc trung thành với Thiên Chúa đòi ta phải rời khỏi một hoàn cảnh nguy hiểm, phải nói lên sự thật, phải nhờ đến cộng đoàn và những người có trách nhiệm. Thập giá của Chúa Giêsu là sự hiến dâng tự do vì tình yêu, chứ không phải là lời biện minh cho việc người mạnh chà đạp người yếu. Mẹ ở lại trong tình yêu, không ở lại trong sự đồng lõa với bất công. Vì thế, khi ta giúp một người đau khổ, đừng chỉ bảo họ chịu đựng. Hãy giúp họ tìm con đường an toàn, công lý và chữa lành. Hãy ở bên họ bằng trách nhiệm chứ không bằng những lời đạo đức dễ dãi.

Bài học của ngày hôm nay rất đơn sơ nhưng không dễ thực hiện: khi đau khổ đến, đừng vội chạy khỏi Chúa. Hãy ở lại. Khi một người thân đang đau, đừng vội giảng giải. Hãy ở lại. Khi lời cầu nguyện chưa được đáp lại, đừng vội kết luận rằng Chúa đã bỏ rơi mình. Hãy ở lại. Khi tâm hồn chưa lành, đừng trách mình vì hồi phục quá chậm. Hãy kiên nhẫn ở lại. Khi bóng tối khiến con không thấy đường, hãy để Mẹ nắm tay và dẫn con đi từng bước. Đêm tối có thể dài, nhưng không kéo dài mãi mãi. Thập giá có thể nặng, nhưng không phải là tiếng nói cuối cùng. Thiên Chúa vẫn đang làm việc trong thinh lặng. Sự sống mới vẫn đang nảy mầm trong nơi tưởng như chỉ có mất mát và chết chóc.

Lạy Đức Maria Trinh Vương, Mẹ đã đứng vững dưới chân thập giá khi trái tim Mẹ bị lưỡi gươm đau khổ đâm thâu. Xin dạy con đừng bỏ chạy mỗi khi cuộc đời trở nên nặng nề. Xin dạy con biết ở lại bên Chúa khi con chưa hiểu đường lối của Người, biết ở lại bên người đau khổ mà không vội phán xét hay nói những lời dễ dãi. Xin cho con biết thinh lặng khi lời nói không còn cần thiết, biết lắng nghe khi người khác cần được sẻ chia, biết đưa tay nâng đỡ khi họ không thể tự mình đứng dậy. Xin Mẹ gìn giữ con khỏi sự cay đắng, oán hận và tuyệt vọng. Xin giúp con tin rằng trong mọi đêm tối, Chúa vẫn hiện diện; trong mọi vết thương, Chúa vẫn có thể mở ra con đường chữa lành; và sau mọi ngày Thứ Sáu Tuần Thánh, ánh sáng Phục Sinh vẫn đang chờ đợi. Lạy Mẹ, khi con không còn đủ sức bước tiếp, xin Mẹ đứng bên con. Khi con không thể cầu nguyện, xin Mẹ cầu nguyện thay con. Khi con muốn buông xuôi, xin Mẹ nhắc con rằng Chúa chưa bao giờ buông tay con. Xin dạy con hôm nay biết ở lại trong đau khổ bằng một tình yêu trung thành, để chính nơi nước mắt của con, hạt giống hy vọng được âm thầm nảy mầm.