Ngày 17 - MẸ DẠY CON YÊU GIA ĐÌNH

Chủ nhật - 16/08/2026 22:41 76

30 ngày sống dưới sự hướng dẫn của Đức Trinh Vương Maria

NGÀY 17 – MẸ DẠY CON YÊU GIA ĐÌNH

Lm Anmai, CssR

Gia đình là món quà đầu tiên Thiên Chúa trao cho mỗi người khi bước vào cuộc đời. Trước khi biết đến trường học, xã hội hay những tương quan rộng lớn bên ngoài, ta đã được đón nhận trong một mái nhà, được gọi bằng một cái tên, được nuôi dưỡng bởi những bàn tay thân thuộc và được lớn lên giữa những khuôn mặt gần gũi. Thế nhưng, chính vì quá gần gũi nên đôi khi ta lại dễ quên giá trị của gia đình. Ta có thể tử tế với người ngoài nhưng lại nóng nảy với người thân; có thể nhẫn nại với đồng nghiệp nhưng lại thiếu kiên nhẫn với cha mẹ, vợ chồng, anh chị em và con cái; có thể nói những lời lịch sự với người xa lạ nhưng lại dùng những lời làm tổn thương người sống chung một mái nhà. Hôm nay, dưới sự hướng dẫn của Đức Maria Trinh Vương, ta được mời gọi trở về với gia đình, nhìn lại cách mình đang yêu thương những người gần gũi nhất và xin Mẹ dạy ta biết xây dựng mái ấm bằng sự hiện diện, lòng bao dung, tinh thần phục vụ và đời sống cầu nguyện.

Đức Maria đã sống trọn vẹn ơn gọi của mình trong một gia đình rất bình thường. Mái nhà Nazareth không phải là một cung điện sang trọng, cũng chẳng phải là nơi luôn vang tiếng chúc tụng. Đó là ngôi nhà nghèo của một bác thợ mộc, một người mẹ trẻ và một người con lớn lên trong âm thầm. Gia đình ấy cũng phải đối diện với biết bao thử thách: sự hiểu lầm trước mầu nhiệm Ngôi Lời nhập thể, hành trình vất vả về Bêlem, cảnh không tìm được chỗ trọ, cuộc sinh hạ trong hang đá nghèo nàn, cuộc trốn chạy sang Ai Cập, những tháng ngày tha hương, nỗi lo lắng khi lạc mất Chúa Giêsu trong Đền Thờ và sau cùng là đau khổ khi nhìn Người Con yêu dấu bị khước từ rồi chịu chết trên thập giá. Gia đình Thánh Gia không được miễn trừ khỏi gian nan, nhưng giữa mọi gian nan, tình yêu vẫn được gìn giữ bởi lòng tin vào Thiên Chúa. Mẹ Maria không yêu gia đình bằng những lời nói lớn lao, nhưng bằng sự hiện diện âm thầm, sự chăm sóc tận tụy và thái độ sẵn sàng đón nhận từng thành viên như một hồng ân của Chúa.

Mẹ dạy ta rằng yêu gia đình trước hết là biết hiện diện. Ngày nay, nhiều người sống chung một ngôi nhà nhưng tâm hồn lại cách xa nhau. Mỗi người có một màn hình, một công việc, một nỗi bận tâm và một thế giới riêng. Có những bữa cơm đông đủ người nhưng thiếu tiếng nói chân thành; có những người cha người mẹ biết rất nhiều chuyện bên ngoài nhưng không biết con mình đang vui hay buồn; có những người con chăm chú đến những lời bình luận trên mạng nhưng không nghe thấy tiếng thở dài của cha mẹ; có những người vợ người chồng cùng nằm bên nhau nhưng đã lâu không còn hỏi nhau một câu thật lòng. Sự hiện diện không chỉ là có mặt về thể lý. Hiện diện là biết dừng công việc để lắng nghe, biết đặt điện thoại xuống để nhìn vào mắt người đối diện, biết nhận ra sự mệt mỏi ẩn sau một nụ cười và biết dành thời gian cho nhau ngay cả khi chẳng có chuyện gì đặc biệt. Có khi điều gia đình cần không phải là thêm tiền bạc hay quà tặng, nhưng chỉ là một người chịu ngồi lại, chịu lắng nghe và chịu ở bên.

Mẹ cũng dạy ta yêu gia đình bằng những việc nhỏ bé. Tại Nazareth, chắc hẳn Mẹ đã làm những công việc rất bình thường: chuẩn bị bữa ăn, giữ gìn mái nhà, chăm sóc Chúa Giêsu, chia sẻ những nhọc nhằn với thánh Giuse. Những việc ấy không được người đời biết đến, nhưng lại làm nên vẻ đẹp của mái ấm. Tình yêu gia đình cũng thường được diễn tả qua những điều nhỏ như vậy: một bữa cơm được chuẩn bị bằng sự quan tâm, một căn phòng được dọn dẹp, một ly nước được đem đến, một lời hỏi thăm khi người thân trở về, một sự nhường nhịn trong lúc mệt mỏi, một cánh cửa được mở, một ngọn đèn được để lại cho người về muộn. Đừng coi thường những việc nhỏ. Gia đình không được xây dựng chỉ bằng những biến cố lớn, nhưng bằng hàng ngàn hành động âm thầm được lặp lại mỗi ngày. Một mái nhà ấm áp không nhất thiết là mái nhà có nhiều tiện nghi, nhưng là nơi mỗi người biết rằng mình được nhớ đến, được chờ đợi và được yêu thương.

Yêu gia đình còn là học cách đón nhận những khác biệt. Trong một mái nhà, không phải ai cũng nghĩ giống nhau, sống giống nhau hay biểu lộ tình cảm giống nhau. Có người nói nhiều, có người ít nói; có người nhanh nhẹn, có người chậm chạp; có người dễ bộc lộ cảm xúc, có người giữ mọi chuyện trong lòng. Nhiều xung đột gia đình bắt đầu từ việc ta muốn người khác phải giống mình. Ta lấy sở thích, kinh nghiệm và cách suy nghĩ của mình làm tiêu chuẩn rồi trách móc người thân khi họ không đáp ứng điều ta mong đợi. Mẹ Maria dạy ta nhìn mỗi người như một mầu nhiệm của Thiên Chúa. Ngay cả khi chưa hiểu hết Chúa Giêsu, Mẹ vẫn ghi nhớ mọi sự và suy đi nghĩ lại trong lòng. Mẹ không áp đặt, không chiếm hữu và không giữ Con cho riêng mình. Mẹ tôn trọng hành trình mà Thiên Chúa đang thực hiện nơi từng người. Yêu một người không có nghĩa là buộc người ấy trở thành điều mình mong muốn, nhưng là đồng hành để họ trở nên điều Thiên Chúa muốn.

Mẹ dạy ta yêu gia đình bằng lòng bao dung và tha thứ. Không gia đình nào hoàn hảo, bởi không thành viên nào hoàn hảo. Cha mẹ có thể có những thiếu sót; con cái có thể bồng bột; vợ chồng có thể vô tình làm tổn thương nhau; anh chị em có thể tranh giành, hiểu lầm hoặc xa cách. Có những vết thương trong gia đình không đến từ ác ý nhưng từ sự vụng về, mệt mỏi và giới hạn của con người. Nếu cứ đòi người thân phải hoàn hảo rồi mới yêu, ta sẽ chẳng bao giờ yêu được ai. Tình yêu thật không phủ nhận lỗi lầm, nhưng đủ lớn để không đóng khung một con người trong lỗi lầm của họ. Tha thứ không có nghĩa là coi điều sai trái như chưa từng xảy ra, cũng không có nghĩa là tiếp tục chấp nhận sự xúc phạm hay bạo hành. Tha thứ là không để hận thù điều khiển trái tim, là trao cho mình và người khác một cơ hội chữa lành, đồng thời biết đặt ra những giới hạn cần thiết để bảo vệ phẩm giá và sự bình an.

Trong gia đình, lời nói có sức xây dựng nhưng cũng có thể phá hủy. Một lời động viên có thể giúp người thân đứng lên; một lời miệt thị có thể trở thành vết thương theo họ suốt đời. Có những người đã trưởng thành nhưng vẫn đau vì một câu nói của cha mẹ năm xưa. Có những người con mất tự tin vì liên tục bị so sánh. Có những người vợ, người chồng sống trong cô đơn vì ngày nào cũng nghe những lời trách móc, mỉa mai. Mẹ Maria là người nữ của sự dịu dàng và thinh lặng. Mẹ không dùng lời nói để làm tổn thương, không biến sự thật thành vũ khí để hạ nhục người khác. Mẹ dạy ta trước khi nói hãy tự hỏi: lời này có đúng không, có cần thiết không, có được nói bằng tình yêu không? Nói sự thật nhưng thiếu tình yêu có thể trở thành sự tàn nhẫn; yêu thương mà không dám nói sự thật có thể trở thành nuông chiều. Trong gia đình, ta cần vừa chân thành vừa nhân hậu, vừa góp ý vừa tôn trọng, vừa sửa lỗi vừa giữ gìn phẩm giá của nhau.

Yêu gia đình cũng là biết hiếu kính cha mẹ. Không phải cha mẹ nào cũng giàu có, thành công hay khéo léo trong cách biểu lộ tình cảm. Có những người cha cả đời ít nói nhưng âm thầm gánh vác; có những người mẹ chẳng biết dùng lời hoa mỹ nhưng đã dành cả tuổi xuân cho con cái. Khi còn nhỏ, ta cần cha mẹ; khi trưởng thành, ta dễ nghĩ mình không còn cần đến họ. Ta có thể gửi tiền nhưng thiếu một cuộc gọi; mua quà nhưng không dành thời gian; lo cho cha mẹ đầy đủ vật chất nhưng lại khiến họ cô đơn trong chính ngôi nhà của mình. Hiếu kính không chỉ là phụng dưỡng, nhưng còn là kính trọng, lắng nghe, kiên nhẫn và gìn giữ phẩm giá cho cha mẹ khi các ngài tuổi cao sức yếu. Khi cha mẹ lặp lại một câu chuyện nhiều lần, khi bước đi chậm hơn, khi trí nhớ không còn như trước, đó là lúc người con phải học lại sự nhẫn nại mà cha mẹ từng dành cho mình thuở bé.

Với những người làm cha làm mẹ, yêu gia đình là biết trao cho con cái không chỉ cơm áo và học vấn mà còn cả đức tin, nhân cách và một mẫu gương sống. Con cái thường nhớ cách cha mẹ sống hơn là những điều cha mẹ dạy. Một người cha bảo con phải cầu nguyện nhưng chính mình không bao giờ cầu nguyện thì lời dạy khó có sức thuyết phục. Một người mẹ dạy con phải hiền hòa nhưng thường xuyên nói xấu, cay nghiệt thì đứa trẻ sẽ học sự cay nghiệt nhiều hơn lời khuyên. Giáo dục gia đình không chỉ là kiểm soát điểm số, thành tích hay tương lai nghề nghiệp, nhưng là giúp con trở thành một con người biết yêu thương, trung thực, trách nhiệm và biết kính sợ Thiên Chúa. Cha mẹ không thể đi thay cuộc đời của con, nhưng có thể trao cho con một nền móng vững chắc để khi bước vào đời, con biết phân biệt điều tốt và điều xấu, biết đứng dậy sau thất bại và biết trở về khi lạc đường.

Với những người sống đời vợ chồng, Mẹ dạy rằng yêu gia đình là trung thành với lời cam kết mỗi ngày. Hôn nhân không chỉ được xây dựng bằng cảm xúc ban đầu, vì cảm xúc có thể đổi thay. Hôn nhân được gìn giữ bởi quyết định tiếp tục yêu ngay cả khi mệt mỏi, bất đồng và thất vọng. Vợ chồng không phải là hai đối thủ tranh phần đúng, nhưng là hai người cùng đứng về một phía để bảo vệ mái ấm. Có những cuộc tranh luận chẳng ai thắng, bởi khi một người bị tổn thương thì cả gia đình đều thua. Đôi khi giữ gìn hạnh phúc không đòi những việc phi thường, nhưng cần biết xin lỗi trước, biết cảm ơn nhau, biết không nhắc lại lỗi cũ, biết tôn trọng gia đình hai bên và biết dành thời gian riêng để hâm nóng tình nghĩa. Đừng để người bạn đời phải đi tìm sự lắng nghe và cảm thông nơi một người xa lạ chỉ vì họ không tìm thấy điều ấy trong chính gia đình mình.

Mẹ Maria còn dạy ta rằng gia đình phải là nơi mọi người cùng hướng về Thiên Chúa. Thánh Gia không chỉ gắn bó với nhau bằng tình cảm tự nhiên, nhưng được liên kết trong sự vâng phục thánh ý Chúa. Một gia đình chỉ dựa vào cảm xúc sẽ dễ tan vỡ khi cảm xúc nguội lạnh; một gia đình chỉ dựa vào lợi ích sẽ chia rẽ khi lợi ích xung đột. Gia đình cần một nền móng lớn hơn chính mình, đó là Thiên Chúa. Một lời kinh chung vào buổi tối, một thánh lễ Chúa nhật, một phút tạ ơn trước bữa ăn, một lần cùng nhau đọc Tin Mừng, một lời cầu nguyện khi gia đình gặp khó khăn có thể trở thành sợi dây thiêng liêng nối kết mọi thành viên. Cầu nguyện chung không làm gia đình hết khó khăn, nhưng giúp mọi người biết mình không phải chiến đấu một mình. Khi cùng quỳ trước mặt Chúa, người ta dễ hạ bớt cái tôi, dễ tha thứ và dễ nhìn nhau bằng ánh mắt nhân hậu hơn.

Có những gia đình hôm nay đang mang nhiều thương tích. Có gia đình chia rẽ vì tiền bạc; có gia đình lạnh nhạt vì ngoại tình; có gia đình kiệt sức vì bệnh tật; có gia đình đau đớn vì con cái hư hỏng; có gia đình không còn nói chuyện với nhau; có người đã mất cha mẹ, mất người bạn đời hoặc phải sống xa quê hương. Mẹ Maria hiểu những giọt nước mắt ấy. Mẹ từng sống cảnh phải rời bỏ quê nhà, từng lo lắng tìm Con, từng đứng dưới chân thập giá và từng trở về trong căn nhà vắng bóng Người Con yêu dấu. Vì thế, ai đang đau khổ trong gia đình có thể chạy đến với Mẹ. Mẹ không hứa làm mọi vấn đề biến mất tức khắc, nhưng Mẹ sẽ ở bên, nâng đỡ và dẫn ta đến với Chúa Giêsu. Đôi khi phép lạ đầu tiên không phải là người khác thay đổi, nhưng là trái tim ta được chữa lành để có thể nhìn vấn đề bằng một cách mới, biết nói một lời dịu dàng hơn và can đảm thực hiện bước hòa giải đầu tiên.

Tuy nhiên, yêu gia đình không có nghĩa là che giấu mọi điều sai trái để giữ vẻ bình yên bên ngoài. Một mái nhà có bạo lực, nghiện ngập, xúc phạm hoặc lạm dụng cần được trợ giúp đúng đắn. Sự im lặng vì sợ hãi không phải lúc nào cũng là hy sinh. Có những trường hợp cần tìm đến người có trách nhiệm, chuyên viên, mục tử hay cơ quan bảo vệ để ngăn chặn tổn thương. Tình yêu chân thật luôn bảo vệ sự sống, phẩm giá và sự an toàn của con người. Mẹ Maria dịu dàng nhưng không yếu đuối; Mẹ khiêm nhường nhưng đầy can đảm. Mẹ đã đứng dưới chân thập giá khi nhiều người bỏ chạy. Xin Mẹ ban cho những người đang đau khổ trong gia đình sự khôn ngoan để biết điều gì cần chịu đựng trong yêu thương, điều gì cần đối thoại và điều gì cần can đảm lên tiếng.

Hôm nay, Mẹ mời ta đừng chỉ nói chung chung rằng mình yêu gia đình, nhưng hãy làm một điều cụ thể. Có thể là gọi điện cho cha mẹ, ngồi ăn một bữa cơm không dùng điện thoại, xin lỗi một người thân, tha thứ cho một lỗi lầm cũ, thăm một người đang đau bệnh, chơi với con, lắng nghe người bạn đời hoặc cùng gia đình đọc một kinh Kính Mừng. Đừng chờ đến khi mất nhau mới tiếc những điều chưa nói. Đừng chờ gia đình xảy ra biến cố mới nhận ra thời gian dành cho nhau quý giá thế nào. Cuộc đời rất mong manh. Một ngày nào đó, chiếc ghế quen thuộc có thể trống, giọng nói thân thương có thể không còn và cánh cửa ta từng bước vào có thể chỉ còn trong ký ức. Vì thế, hãy yêu khi còn có thể, hãy nói lời cảm ơn khi người thân còn nghe được và hãy ôm lấy nhau khi vòng tay còn đủ ấm.

Lạy Đức Maria Trinh Vương, Mẹ của Thánh Gia Nazareth, xin dạy con biết yêu gia đình bằng một tình yêu chân thành và cụ thể. Xin giúp con biết trân trọng những người đang sống bên con, biết lắng nghe thay vì phán xét, biết cảm thông thay vì trách móc, biết phục vụ thay vì đòi hỏi và biết tha thứ thay vì ghi nhớ lỗi lầm. Xin gìn giữ cha mẹ, vợ chồng, con cái, anh chị em và những người thân yêu của con. Xin chữa lành những vết thương, nối lại những tương quan đã đổ vỡ và đem bình an của Chúa đến những mái nhà đang gặp thử thách. Xin giúp gia đình con trở thành một Nazareth nhỏ bé, nơi Chúa Giêsu được đón nhận, nơi mọi người biết cầu nguyện với nhau, hy sinh cho nhau và cùng nhau bước đi trong thánh ý Thiên Chúa. Mẹ ơi, xin dạy con hiểu rằng yêu gia đình không phải là làm những điều quá lớn lao, nhưng là trung thành với những việc nhỏ bé mỗi ngày. Xin cho con biết bắt đầu từ hôm nay, từ chính mái nhà của con và từ những người gần gũi nhất mà Chúa đã trao phó cho con. Amen.