30 ngày sống dưới sự hướng dẫn của Đức Maria Trinh Vương
NGÀY 8 – MẸ DẠY CON SỐNG ĐƠN SƠ
Lm Anmai, CssR
Giữa một thế giới ngày càng phức tạp, người ta thường thích làm cho mọi sự trở nên rắc rối. Người ta nghĩ nhiều, tính nhiều, lo nhiều, nói nhiều, nhưng đôi khi lại sống quá ít. Người ta có thể mất rất nhiều thời gian để xây dựng một hình ảnh đẹp trước mặt người khác, nhưng lại không còn đủ thời gian để chăm sóc vẻ đẹp thật của tâm hồn mình. Người ta có thể cố gắng làm cho mình nổi bật giữa đám đông, nhưng rồi lại đánh mất sự bình an trong thẳm sâu lòng mình. Trong hành trình 30 ngày sống dưới sự hướng dẫn của Đức Maria Trinh Vương, hôm nay Mẹ dạy con một điều thật nhẹ nhàng nhưng cũng thật khó thực hiện: sống đơn sơ. Đơn sơ không phải là ngây thơ, không phải là thiếu hiểu biết, cũng không phải là sống dễ dãi, hời hợt hay không có lập trường. Đơn sơ là có một trái tim trong sáng, một tâm hồn không quanh co, một lối sống không giả tạo và một niềm tin không bị chia cắt. Người đơn sơ biết mình là ai trước mặt Thiên Chúa, biết mình đang sống vì điều gì và biết điều gì thực sự cần thiết cho cuộc đời mình.
Đức Maria là người nữ đơn sơ nhất vì cả cuộc đời Mẹ chỉ hướng về một mình Thiên Chúa. Trong ngày Truyền Tin, Mẹ không đòi những dấu chỉ lớn lao, không đặt ra những điều kiện để bảo đảm cho tương lai, không tính toán xem lời xin vâng sẽ đem lại cho mình vinh dự hay đau khổ. Mẹ chỉ hỏi để hiểu điều Thiên Chúa muốn, rồi khi đã nhận ra thánh ý Người, Mẹ khiêm tốn thưa: “Vâng, tôi đây là nữ tỳ của Chúa, xin Chúa cứ làm cho tôi như lời sứ thần nói.” Câu trả lời của Mẹ thật đơn sơ, nhưng chứa đựng cả một cuộc đời hiến dâng. Mẹ không nói những lời hoa mỹ, không đưa ra những lời hứa lớn lao, nhưng Mẹ sống trọn vẹn điều Mẹ đã thưa. Nơi Đức Maria, lời nói và đời sống là một. Tâm hồn và hành động là một. Đức tin và sự vâng phục là một. Đó chính là vẻ đẹp của sự đơn sơ.
Mẹ sống đơn sơ tại căn nhà nhỏ ở Nadarét. Mẹ không tìm kiếm một cuộc sống khác thường, không đòi hỏi những ưu đãi đặc biệt vì mình là Mẹ của Con Thiên Chúa. Mẹ vẫn âm thầm làm những công việc bình thường của một người vợ, người mẹ trong gia đình. Mẹ chăm sóc Thánh Giuse, chăm sóc Hài Nhi Giêsu, chuẩn bị bữa ăn, thu xếp nhà cửa, chia sẻ những nhọc nhằn của đời sống lao động và giữ gìn ngọn lửa yêu thương trong mái ấm Nadarét. Không ai nhìn thấy những hy sinh nhỏ bé của Mẹ, nhưng Thiên Chúa nhìn thấy. Không ai ca ngợi những công việc âm thầm của Mẹ, nhưng từng việc nhỏ được Mẹ làm với tình yêu đều trở thành của lễ quý giá trước mặt Thiên Chúa. Mẹ dạy con hiểu rằng sự thánh thiện không nhất thiết hệ tại ở việc làm những điều phi thường, nhưng trước hết là làm những điều bình thường với một tình yêu phi thường.
Sống đơn sơ là biết vui với những gì mình đang có. Con người thường bất hạnh không hẳn vì thiếu thốn, nhưng vì luôn nhìn vào những gì mình chưa có. Có người có một mái nhà nhưng lại buồn vì mái nhà ấy không đẹp bằng nhà người khác. Có người có một gia đình nhưng lại không biết trân trọng vì cứ nhìn vào những điều chưa hoàn hảo. Có người có sức khỏe, công việc, những người thân yêu bên cạnh, nhưng vẫn thấy đời mình trống rỗng vì tâm hồn luôn chạy theo những điều xa vời. Đức Maria dạy con biết dừng lại, biết nhận ra những ân huệ nhỏ bé Thiên Chúa ban mỗi ngày và biết nói lời tạ ơn. Một bữa cơm đơn sơ, một lời hỏi thăm, một người vẫn còn ở bên cạnh, một ngày bình an, một cơ hội để làm lại, một khoảnh khắc cầu nguyện trong thinh lặng – tất cả đều là hồng ân. Chỉ có tâm hồn đơn sơ mới nhận ra vẻ đẹp của những điều bé nhỏ ấy.
Sống đơn sơ còn là sống thật với chính mình. Có những lúc con cố tỏ ra mạnh mẽ dù bên trong đang mệt mỏi. Có những lúc con cười để che giấu nỗi buồn. Có những lúc con tỏ ra đạo đức nhưng lòng lại đầy ghen tị, tự ái và hơn thua. Có những lúc con nói những lời tốt đẹp nhưng cách cư xử lại làm người khác tổn thương. Có những lúc con sợ người khác nhìn thấy sự yếu đuối của mình nên cố tạo ra một hình ảnh không thật. Mẹ Maria không dạy con phô bày mọi chuyện riêng tư của mình, nhưng Mẹ dạy con đừng sống hai mặt. Trước mặt Thiên Chúa, con không cần đóng vai. Con có thể đến với Người bằng tất cả sự thật của mình, với những vết thương, những lầm lỗi, những sợ hãi và những ước mong còn dang dở. Thiên Chúa không yêu một hình ảnh hoàn hảo do con tạo ra. Thiên Chúa yêu chính con, một con người thật đang cần được chữa lành và biến đổi.
Người sống đơn sơ không tìm cách làm cho mình trở nên quan trọng trong mắt người khác. Mẹ Maria được Thiên Chúa ban cho một phẩm giá cao cả hơn mọi loài thụ tạo, nhưng Mẹ không bao giờ lấy đó làm lý do để tự tôn mình. Khi đến thăm bà Êlisabét, Mẹ không chờ được phục vụ nhưng vội vã lên đường để phục vụ. Tại tiệc cưới Cana, Mẹ nhận ra sự thiếu thốn của gia chủ nhưng không làm ồn ào, không khiến họ xấu hổ và cũng không tìm cách để mọi người biết rằng chính Mẹ đã can thiệp. Mẹ chỉ nhẹ nhàng nói với Chúa Giêsu: “Họ hết rượu rồi.” Sau đó, Mẹ âm thầm lui về phía sau và nói với những người phục vụ: “Người bảo gì, các anh cứ việc làm theo.” Mẹ không giữ người khác lại cho mình, nhưng luôn dẫn họ đến với Chúa Giêsu. Người đơn sơ không tìm cách chiếm lấy ánh sáng, nhưng vui khi người khác tìm thấy ánh sáng nơi Thiên Chúa.
Sống đơn sơ là bớt đi những nhu cầu không cần thiết. Có những nhu cầu thật sự cần cho đời sống, nhưng cũng có nhiều nhu cầu do con tự tạo ra vì muốn bằng người này, hơn người kia hoặc vì sợ mình bị xem thường. Con có thể mua sắm những thứ không thật sự cần, nói những điều không thật sự có ích, tham gia những cuộc tranh luận không đem lại bình an và chạy theo những mối quan hệ chỉ làm tâm hồn thêm mệt mỏi. Mẹ dạy con biết chọn điều cần thiết. Mẹ giúp con hiểu rằng càng chất đầy cuộc đời bằng những thứ bên ngoài, con càng khó nghe được tiếng Chúa bên trong. Một tâm hồn đầy tham vọng, tiếng ồn, hơn thua và tự ái sẽ không còn chỗ cho sự bình an của Thiên Chúa. Đơn sơ là can đảm buông bỏ những gì không giúp con đến gần Chúa, không giúp con yêu thương tha nhân và không làm cho con trở nên tốt hơn.
Sống đơn sơ cũng là đơn sơ trong lời nói. Có những lời nói quá dài nhưng không chứa đựng tình yêu. Có những lời giải thích thật nhiều chỉ để che giấu một điều không thành thật. Có những lời nói mang vẻ đạo đức nhưng bên trong lại là sự xét đoán. Có những lời khen chỉ để lấy lòng, những lời hỏi thăm chỉ vì tò mò và những lời góp ý chỉ để chứng tỏ mình đúng. Đức Maria là người nữ của những lời ít nhưng thật. Tin Mừng không ghi lại nhiều lời của Mẹ, nhưng mỗi lời của Mẹ đều phát xuất từ một tâm hồn trong sáng. Mẹ biết lúc nào cần nói và lúc nào cần thinh lặng. Mẹ không dùng lời nói để làm tổn thương, không dùng lời nói để đề cao mình và cũng không dùng lời nói để áp đặt người khác. Mẹ dạy con hãy nói điều chân thật trong tình yêu, hãy giữ im lặng khi lời nói không đem lại ích lợi và hãy dùng miệng lưỡi để an ủi, khích lệ, chữa lành hơn là phê phán, chia rẽ hay kết án.
Một tâm hồn đơn sơ cũng không tích trữ những oán giận phức tạp. Nhiều khi sự việc đã qua từ lâu nhưng con vẫn giữ lại trong lòng. Con nhớ từng câu nói làm mình đau, từng thái độ khiến mình tổn thương, từng lần người khác không hiểu mình. Con suy nghĩ, phân tích rồi tự làm cho vết thương sâu thêm. Con muốn tha thứ nhưng lại sợ người khác nghĩ mình yếu đuối. Con muốn làm hòa nhưng lại chờ người kia lên tiếng trước. Mẹ Maria đã trải qua biết bao đau khổ, nhưng Tin Mừng không cho thấy Mẹ oán trách bất cứ ai. Mẹ không oán trách người Bêlem vì đã không mở cửa đón Con Mẹ. Mẹ không oán trách những người hiểu lầm Chúa Giêsu. Mẹ không nguyền rủa những kẻ đóng đinh Con mình. Mẹ đứng dưới chân thập giá trong đau đớn nhưng lòng vẫn thuộc trọn về Thiên Chúa. Sự đơn sơ giúp Mẹ không để sự dữ của người khác biến thành bóng tối trong lòng mình.
Đơn sơ còn là biết tín thác. Người không đơn sơ thường muốn kiểm soát mọi sự. Họ muốn biết trước tương lai, muốn mọi việc diễn ra theo kế hoạch và muốn người khác hành động theo ý mình. Khi sự việc không như mong đợi, họ lo lắng, bực bội và mất bình an. Đức Maria không biết hết con đường phía trước khi thưa lời xin vâng. Mẹ không biết tại sao phải sinh Con trong cảnh nghèo khó, tại sao phải trốn sang Ai Cập, tại sao Con mình bị hiểu lầm, chống đối và cuối cùng bị đóng đinh. Mẹ không hiểu hết, nhưng Mẹ tin. Mẹ không nắm giữ tương lai trong tay, nhưng Mẹ để mình được nắm giữ trong bàn tay Thiên Chúa. Đó là sự đơn sơ của đức tin: không đòi hiểu hết rồi mới tin, nhưng vì tin nên tiếp tục bước đi ngay cả khi chưa hiểu hết.
Mẹ dạy con sống đơn sơ trong tương quan với người khác. Đừng đến với người khác chỉ vì họ có thể đem lại lợi ích cho con. Đừng yêu thương theo kiểu tính toán: ai tốt với con thì con tốt lại, ai giúp con thì con mới giúp, ai khen con thì con mới quý. Tình yêu đơn sơ không mặc cả. Tình yêu đơn sơ trao ban vì người khác cần được yêu thương. Mẹ đã lên đường đến với bà Êlisabét không phải để được khen ngợi, nhưng vì biết người chị họ đang cần sự hiện diện và giúp đỡ. Mẹ ở đó trong ba tháng, âm thầm phục vụ mà không đòi đáp trả. Mẹ mời con xét lại những việc tốt mình làm: Con làm vì yêu thương hay vì muốn được công nhận? Con phục vụ vì người khác cần hay vì muốn giữ một vị trí? Con cho đi với niềm vui hay trong lòng vẫn chờ người ta biết ơn? Chỉ khi tình yêu được thanh luyện khỏi tính toán, con mới thật sự có một tâm hồn đơn sơ.
Đơn sơ không có nghĩa là không khôn ngoan. Chính Chúa Giêsu đã dạy các môn đệ phải “khôn như rắn và đơn sơ như bồ câu.” Người đơn sơ không phải là người để ai muốn làm gì thì làm, nhưng là người không dùng sự khôn ngoan để lừa dối, thao túng hay làm hại người khác. Họ có thể nhìn thấy sự phức tạp của cuộc đời nhưng không để lòng mình trở nên phức tạp. Họ biết sự dữ đang hiện diện nhưng không chọn sự dữ làm phương thế. Họ biết con người có thể phản bội nhưng vẫn chọn sống trung thành. Họ biết mình có thể bị hiểu lầm nhưng vẫn chọn sống chân thật. Sự đơn sơ đích thực cần rất nhiều can đảm, bởi giữa một thế giới quen với lớp mặt nạ, sống thật là điều không dễ; giữa một thế giới đề cao hơn thua, sống khiêm nhường là điều khó; giữa một thế giới thích ồn ào, chọn âm thầm là một thách đố.
Ngày hôm nay, Mẹ mời con trở về với những điều căn bản nhất của đời sống Kitô hữu: yêu Chúa, yêu người, chu toàn bổn phận và giữ tâm hồn bình an. Có thể con đang làm quá nhiều việc nhưng lại quên cầu nguyện. Có thể con biết nhiều điều về đạo nhưng chưa thật sự sống gắn bó với Chúa. Có thể con tham gia nhiều hoạt động nhưng lại thiếu sự dịu dàng với người trong gia đình. Có thể con nói về yêu thương nhưng vẫn chưa chịu tha thứ. Mẹ nhắc con rằng đời sống đức tin không nằm ở những điều hào nhoáng, nhưng ở sự trung thành mỗi ngày. Một kinh Kính Mừng đọc với lòng sốt sắng, một việc nhỏ làm với tình yêu, một lời xin lỗi chân thành, một cử chỉ nhường nhịn, một quyết định từ bỏ điều xấu – đó là những bước đơn sơ đưa con đến gần Chúa.
Con hãy xin Mẹ giúp con bớt tìm cách làm hài lòng tất cả mọi người để chỉ tìm điều đẹp lòng Thiên Chúa. Khi con quá bận tâm về ánh mắt của người đời, con sẽ dễ đánh mất chính mình. Người ta khen thì con vui, người ta chê thì con buồn; người ta đón nhận thì con hăng hái, người ta không ghi nhận thì con thất vọng. Đức Maria không sống theo dư luận. Mẹ sống dưới ánh mắt Thiên Chúa. Chính vì thế, Mẹ có thể bình an giữa những hiểu lầm và trung thành giữa những thử thách. Mẹ dạy con hãy làm điều tốt vì đó là điều tốt, hãy phục vụ vì yêu thương, hãy cầu nguyện vì con cần Chúa và hãy sống ngay lành ngay cả khi chẳng ai nhìn thấy.
Hôm nay, con có thể thực hành sự đơn sơ bằng những điều rất nhỏ: dọn lại một góc phòng đang bừa bộn, bớt một giờ sử dụng điện thoại, không tham gia vào một câu chuyện nói xấu, nói một lời chân thành với người thân, hoàn thành một việc còn dang dở, dành ít phút ngồi yên trước mặt Chúa hoặc cho đi một món đồ mà con không còn cần nhưng người khác đang thiếu. Đừng chờ làm những việc lớn. Mẹ không dẫn con đến với sự thánh thiện bằng những bước nhảy vọt, nhưng bằng những bước nhỏ trung thành. Mỗi lần con bớt một chút ích kỷ, bớt một lời khoe khoang, bớt một sự tính toán và bớt một nhu cầu không cần thiết, tâm hồn con lại có thêm một khoảng trống để Thiên Chúa ngự vào.
Lạy Đức Maria Trinh Vương, Mẹ đã sống một cuộc đời thật cao cả trong những điều hết sức đơn sơ. Xin Mẹ dạy con biết trở về với sự thật của lòng mình, biết sống chân thành trước mặt Chúa và trước mặt anh chị em. Xin Mẹ giúp con thoát khỏi những lớp mặt nạ, những tính toán quanh co, những tham vọng không cần thiết và những lo lắng làm tâm hồn con nặng nề. Xin cho con biết vui với điều nhỏ bé, trung thành trong bổn phận, trong sáng trong lời nói, quảng đại trong phục vụ và bình an trong sự tín thác. Xin Mẹ giúp con hiểu rằng hạnh phúc không nằm ở việc sở hữu thật nhiều, được nhiều người biết đến hay luôn thành công, nhưng ở chỗ có một trái tim thuộc trọn về Thiên Chúa.
Lạy Mẹ Maria, hôm nay con xin đặt vào tay Mẹ tất cả những phức tạp trong đời con. Xin Mẹ gỡ khỏi lòng con những nút thắt của tự ái, ganh tị, hơn thua, giả tạo và sợ hãi. Xin Mẹ dẫn con trở lại con đường đơn sơ của Tin Mừng, con đường mà Chúa Giêsu đã sống: yêu thương không tính toán, phục vụ không phô trương, trao ban không giữ lại và tín thác không điều kiện. Xin Mẹ dạy con sống sao để lời nói của con thật, việc làm của con trong sáng và trái tim con không chia đôi. Xin cho con mỗi ngày biết nói một lời “xin vâng” đơn sơ như Mẹ, để cuộc đời con dù nhỏ bé vẫn có thể trở thành nơi Thiên Chúa thực hiện những điều tốt đẹp cho anh chị em con. Amen.