TẠI SAO ĐỨC MARIA ĐƯỢC GỌI LÀ NỮ VƯƠNG?

ĐỨC MARIA NỮ VƯƠNG

---

TẠI SAO ĐỨC MARIA ĐƯỢC GỌI LÀ NỮ VƯƠNG?

Maria Ngọc Oanh, CMR

Một danh hiệu cần khám phá

Ngày 22 tháng 8 hằng năm, Giáo Hội long trọng cử hành lễ Đức Maria Nữ Vương. Đây là một tước hiệu rất quen thuộc đối với mỗi người Công giáo. Mỗi tối, trong nhiều gia đình, chúng ta vẫn sốt sắng đọc lời kinh: "Lạy Nữ Vương, Mẹ nhân lành..." Trong Kinh Cầu Đức Bà, chúng ta cũng nhiều lần thân thưa: Nữ Vương các Thiên thần, Nữ Vương các Thánh Tổ tông, Nữ Vương các Thánh Tử đạo, Nữ Vương ban sự bình an...

Thế nhưng, có lẽ chúng ta ít khi tự hỏi: Vì sao Đức Maria được gọi là Nữ Vương?

Nhiều người sẽ trả lời rất nhanh: "Vì Chúa Giêsu là Vua, nên Mẹ của Chúa là Nữ Vương." Câu trả lời ấy đúng, nhưng vẫn còn chưa đủ. Nếu chỉ hiểu như vậy, chúng ta rất dễ hình dung Nữ Vương theo kiểu một triều đình dưới thế: có ngai vàng, vương miện và quyền lực.

Trong khi đó, Giáo Hội muốn dẫn chúng ta đến một điều sâu xa hơn. Muốn hiểu vì sao Đức Maria là Nữ Vương, trước hết chúng ta phải hiểu Đức Kitô là Vua theo nghĩa nào. Khi hiểu được vương quyền của Đức Kitô, chúng ta sẽ hiểu vì sao Mẹ được chia sẻ vương quyền ấy.
 

I. ĐỨC KITÔ LÀ NGUỒN MẠCH CỦA MỌI VƯƠNG QUYỀN

1. Con người chờ đợi một vị vua

Khi còn tại thế, Chúa Giêsu nhiều lần được người ta gọi là vua. Điều đó không phải ngẫu nhiên. Dân Do Thái từ lâu vẫn mong đợi Đấng Mêsia mà Thiên Chúa đã hứa, một vị vua thuộc dòng dõi Đavít, được Thiên Chúa sai đến để quy tụ dân Người, khôi phục vương quốc Ítraen và đem lại thời đại bình an. Họ hy vọng Người sẽ là một vị vua còn vĩ đại hơn vua Đavít, đủ quyền năng để giải phóng dân tộc khỏi ách thống trị của đế quốc Rôma.

Vì thế, khi Chúa Giêsu xuất hiện, nhiều người tin rằng Người chính là vị vua họ hằng mong đợi. Ngay cả các môn đệ cũng từng hy vọng Thầy mình sẽ thiết lập một triều đại huy hoàng và họ sẽ được giữ những vị trí quan trọng trong vương quốc ấy. Đến phút cuối, quan tổng trấn Philatô cũng hỏi thẳng Chúa Giêsu: "Ông có phải là vua dân Do Thái không?" (Mt 27,11).

Qua những mong đợi ấy, chúng ta thấy mọi người đều mang trong mình một hình ảnh rất quen về nhà vua: người có quyền lực, có quân đội, có lãnh thổ và có khả năng cai trị.

2. Đức Giêsu mặc khải một vương quyền mới

Thế nhưng, Đức Giêsu lại làm tan vỡ hầu như mọi mong đợi của dân Do Thái. Họ chờ một vị vua xuất hiện với uy quyền, còn Người lại sinh ra trong một máng cỏ. Họ hy vọng Đấng Mêsia sẽ tập hợp quân đội để giải phóng dân tộc, còn Người chỉ quy tụ một nhóm môn đệ nghèo. Họ mong một cuộc khải hoàn, còn Người rong ruổi trên những nẻo đường Galilê để chữa lành người bệnh, đón nhận người tội lỗi và loan báo Nước Thiên Chúa.

Chính nơi điều khiến nhiều người thất vọng ấy, Đức Giêsu mặc khải một vương quyền hoàn toàn mới. Người chinh phục con người bằng tình yêu, chữa lành bằng lòng thương xót và mở lối bằng sự tha thứ. Đó là vương quyền của Thiên Chúa, đi vào tận cõi lòng con người.

3. Thập giá và Phục Sinh là đỉnh cao của vương quyền ấy → và từ vương quyền ấy phát sinh mọi vinh quang trong Hội Thánh.

Nếu máng cỏ đã khiến nhiều người ngỡ ngàng, thì thập giá gần như khép lại mọi hy vọng của họ. Một Đấng Mêsia chịu bắt, chịu kết án và chịu đóng đinh xem ra chỉ có thể là một Đấng Mêsia thất bại. Hai môn đệ trên đường Emmau đã thốt lên: "Phần chúng tôi, trước đây vẫn hy vọng..."

Thế nhưng, chính nơi thập giá, Đức Giêsu hiến dâng trọn vẹn mạng sống vì nhân loại; và trong biến cố Phục Sinh, Chúa Cha cho thấy tình yêu luôn mạnh hơn sự chết. Đó là giờ phút vương quyền của Đức Kitô bừng sáng. Ngai tòa của Người là thập giá; vương miện của Người là tình yêu hiến mình; quyền năng của Người là khả năng làm cho con người được sống.

Từ buổi sáng Phục Sinh ấy, thế giới bước vào một mùa xuân mới. Dòng ân sủng tuôn chảy từ cạnh sườn Đức Kitô phục sinh vẫn âm thầm tưới mát Hội Thánh qua mọi thời đại. Bao tâm hồn được đổi mới, bao cuộc đời được chữa lành, bao vị thánh xuất hiện trong lịch sử đều là hoa trái của cùng một nguồn mạch là Đức Kitô. Càng chiêm ngắm các ngài, Hội Thánh càng nhận ra vẻ đẹp và quyền năng của Đấng đã cứu độ mình.

Có lẽ chúng ta vẫn quen ngước nhìn các thánh như những đỉnh núi cao của đời sống thiêng liêng. Thế nhưng, mỗi đỉnh núi đều được ánh mặt trời chiếu sáng. Mỗi vị thánh đều mang trong mình ánh sáng của Đức Kitô. Các ngài đẹp vì đã để cho Tin Mừng thấm vào cuộc đời; các ngài cao cả vì đã để ân sủng của Thiên Chúa lớn lên trong mình.

Đức Maria cũng được Hội Thánh chiêm ngắm trong chính ánh sáng ấy. Mẹ là người môn đệ đầu tiên đã mở trọn cuộc đời cho Đức Kitô và cũng là người đầu tiên được hưởng cách viên mãn hoa trái của cuộc Vượt Qua. Khi Hội Thánh gọi Mẹ là Nữ Vương, Hội Thánh đang hướng mắt về một người đã được Thiên Chúa nâng lên nhờ sự kết hợp trọn vẹn với Đức Kitô. Vinh quang của Mẹ luôn tỏa sáng từ vinh quang của Con. Chính vì thế, muốn hiểu tước hiệu Nữ Vương, chúng ta cần tiếp tục bước theo hành trình của Đức Maria trong sự hiệp thông với Đức Kitô.

 

II. ĐỨC MARIA ĐƯỢC CHIA SẺ VƯƠNG QUYỀN CỦA ĐỨC KITÔ

Sau khi hiểu vương quyền của Đức Kitô, chúng ta cũng bắt đầu hiểu vì sao Giáo Hội gọi Đức Maria là Nữ Vương.

Mẹ được tôn vinh vì Mẹ đã để cho cả cuộc đời mình gắn liền với cuộc đời của Vua Kitô. Con đường của Con Mẹ cũng trở thành con đường của Mẹ; điều Con Mẹ đón nhận từ Chúa Cha cũng trở thành điều Mẹ được chia sẻ. Chính sự kết hợp ấy là chiếc chìa khóa giúp chúng ta hiểu tước hiệu Nữ Vương.

1. Mẹ luôn để Đức Giêsu ở trung tâm

Suốt Tin Mừng, chúng ta thấy Đức Maria ở đâu?

Điều lạ là Mẹ luôn hiện diện vào những thời khắc quan trọng nhất của cuộc đời Đức Giêsu, nhưng hầu như chẳng bao giờ đứng ở trung tâm.

Đêm Bêlem, mọi người nhìn Hài Nhi, còn Mẹ lặng lẽ bồng Con trong vòng tay. Tại Cana, mọi người nhớ đến phép lạ, còn Mẹ chỉ nói một câu rồi lui lại: "Người bảo gì, các anh cứ việc làm theo." Dưới chân thập giá, mọi người hướng mắt lên Đấng chịu đóng đinh, còn Mẹ đứng đó với một trái tim của người mẹ đang hiến dâng chính người Con yêu dấu.

Tin Mừng giống như một bức tranh. Ở giữa bức tranh luôn là Đức Giêsu. Đức Maria luôn đứng ở mép bức tranh. Nhưng nếu thiếu Mẹ, bức tranh ấy sẽ thiếu đi hơi ấm của một người mẹ và thiếu đi khuôn mặt đầu tiên đã đón nhận Ngôi Lời bằng cả cuộc đời mình.

Đó cũng là điều thật đẹp nơi Đức Maria. Mẹ không tìm cách giữ ánh mắt của người khác trên mình. Mẹ chỉ mong mọi ánh mắt hướng về Đức Kitô. Mẹ không giữ Con cho riêng mình, nhưng luôn trao Con cho nhân loại. Từ các mục đồng, các đạo sĩ, đôi tân hôn Cana cho đến người môn đệ dưới chân thập giá, ai gặp Mẹ cũng được Mẹ dẫn đến gần Đức Giêsu hơn.

Có lẽ đó chính là bí mật của sự hiệp thông giữa Mẹ và Con. Hiệp thông không chỉ là cùng đi một con đường, nhưng còn là cùng mang một ước muốn. Điều Đức Giêsu khát khao là quy tụ mọi người về với Chúa Cha; điều Đức Maria khát khao cũng là đưa mọi người đến với Đức Giêsu. Hai trái tim chỉ có một hướng đi. Chính vì thế, khi Đức Kitô bước vào vinh quang của Người, Đức Maria cũng được chia sẻ vinh quang ấy.

2. Mẹ được đưa vào vinh quang của Con

Sau khi hoàn tất cuộc đời trần thế, Đức Maria được Thiên Chúa đưa lên trời cả hồn lẫn xác. Nơi Mẹ, hoa trái của cuộc Tử Nạn và Phục Sinh của Đức Kitô đã được thực hiện cách viên mãn.

Đây không phải là một phần thưởng tách biệt dành riêng cho Mẹ, nhưng là thành quả của công trình cứu độ mà Đức Kitô đã hoàn tất. Điều Con đã chiến thắng bằng cuộc Thương Khó và Phục Sinh, thì nơi Đức Maria, chiến thắng ấy đã được biểu lộ cách trọn vẹn.

Vinh quang của Đức Kitô là hoa trái của công trình cứu độ, ngôn ngữ bình dân gọi là “công nghiệp”. Đức Maria được chia sẻ công nghiệp ấy vì Mẹ đã kết hợp với Con bằng trọn cuộc đời xin vâng, từ ngày Truyền Tin cho đến chân thập giá. Chính vì thế, khi Giáo Hội gọi Đức Maria là Nữ Vương, Giáo Hội luôn nhìn Mẹ trong sự kết hợp với Con của mình.

Mọi vinh quang của Mẹ đều phản chiếu vinh quang của Đức Kitô. Mọi điều Mẹ có đều là hồng ân Mẹ đón nhận từ Con. Chính từ sự hiệp thông ấy mà Giáo Hội tuyên xưng Đức Maria là Nữ Vương.

3. Vì thế Giáo Hội tuyên xưng Mẹ là Nữ Vương

Trong kinh Magnificat, Đức Maria chỉ hát về Thiên Chúa. Mẹ không nói đến công lao của mình, nhưng ngỡ ngàng trước những điều Thiên Chúa đã thực hiện: "Đấng Toàn Năng đã làm cho tôi biết bao điều cao cả." Mẹ biết mình chỉ là người đón nhận.

Đó cũng là quy luật âm thầm của Tin Mừng. Thiên Chúa thường trao những điều lớn lao nhất cho những tâm hồn không tìm kiếm sự lớn lao. Người nâng cao những ai biết hạ mình, làm phong phú những ai sống với đôi bàn tay mở ra, và ban vinh quang cho những ai chỉ khao khát thuộc trọn về Người.

Vì thế, khi Giáo Hội gọi Đức Maria là Nữ Vương, Hội Thánh còn nhận ra vẻ đẹp của Tin Mừng đang nở hoa nơi một con người. Người nữ tỳ năm xưa nay được tôn vinh, bởi suốt cuộc đời, Mẹ đã để Thiên Chúa là tất cả. Vương quyền của Mẹ là ánh sáng phản chiếu từ chính Đức Kitô, như mặt trăng âm thầm nhận ánh sáng từ mặt trời để soi sáng màn đêm.

 

III. TƯỚC HIỆU NỮ VƯƠNG – MỘT LỜI TUYÊN XƯNG ĐỨC TIN CỦA HỘI THÁNH

Đến đây, chúng ta đã hiểu vì sao Giáo Hội gọi Đức Maria là Nữ Vương. Thế nhưng, tước hiệu ấy còn đưa chúng ta đi xa hơn. Mỗi lần Hội Thánh cất tiếng gọi Mẹ là Nữ Vương, Hội Thánh cũng đang tuyên xưng một mầu nhiệm của đức tin. Điều ấy giúp chúng ta nhìn rõ hơn công trình cứu độ của Đức Kitô, vẻ đẹp của ơn gọi con người và niềm hy vọng đang chờ đợi Dân Chúa.

1. Nơi Đức Maria, Hội Thánh nhìn thấy hoa trái đầu mùa của công trình cứu độ

Có những người chỉ nhìn thấy thập giá và nghĩ rằng câu chuyện của Đức Giêsu kết thúc ở đó. Thế nhưng, buổi sáng Phục Sinh đã mở ra một khởi đầu mới. Sự sống đã chiến thắng sự chết, và công trình cứu độ bắt đầu trổ sinh hoa trái.

Trong dòng chảy ấy, Đức Maria là người đầu tiên được hưởng cách viên mãn điều Đức Kitô đã thực hiện. Khi được đưa vào vinh quang thiên quốc, Mẹ trở thành dấu chỉ sống động cho thấy ơn cứu độ của Đức Kitô thật sự có sức biến đổi con người.

Vì thế, mỗi lần tuyên xưng Đức Maria là Nữ Vương, Hội Thánh cũng đang tuyên xưng chiến thắng của Đức Kitô. Vinh quang của Mẹ là đóa hoa đầu mùa nở ra từ cây thập giá. Nhìn lên Mẹ, chúng ta nhận ra rằng tình yêu hiến mình của Đức Kitô luôn sinh hoa kết trái trong những tâm hồn mở ra với ân sủng.

2. Nơi Đức Maria, Hội Thánh khám phá phẩm giá cao đẹp của con người

Thiên Chúa dựng nên con người để sống trong tình thân với Người. Đó là ước mơ đã có từ buổi đầu sáng thế và vẫn được Thiên Chúa kiên nhẫn thực hiện qua dòng lịch sử cứu độ.

Cuộc đời Đức Maria giúp chúng ta nhìn thấy vẻ đẹp của ơn gọi ấy. Mẹ là một người nữ bình thường của làng Nadarét, sống giữa những công việc rất đỗi quen thuộc của một gia đình Do Thái. Chính nơi cuộc sống bình dị ấy, ân sủng Thiên Chúa đã nở hoa một cách kỳ diệu. Người nữ tỳ năm xưa được bước vào vinh quang thiên quốc, bởi cuộc đời Mẹ luôn rộng mở trước lời mời gọi của Thiên Chúa.

Mỗi lần ngước nhìn Đức Maria là Nữ Vương, Hội Thánh cũng nhớ rằng Thiên Chúa luôn nhìn thấy nơi mỗi con người một phẩm giá thật cao quý. Người vẫn tiếp tục mời gọi chúng ta lớn lên trong sự thánh thiện để cuộc đời mình ngày càng phản chiếu vẻ đẹp của Đức Kitô.

3. Nơi Đức Maria, Hội Thánh nhận ra đích đến của cuộc lữ hành đức tin

Hội Thánh vẫn đang bước đi giữa dòng lịch sử. Trên hành trình ấy luôn có những niềm vui xen lẫn thử thách, những mùa gặt đầy hy vọng cùng những ngày tháng phải kiên trì trong nước mắt.

Mỗi năm, khi cử hành lễ Đức Maria Nữ Vương vào tuần bát nhật lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời, Hội Thánh như ngước mắt nhìn về điểm cuối của cuộc lữ hành ấy. Đức Maria đã đến nơi mà toàn thể Dân Chúa đang hướng về. Điều Thiên Chúa đã hoàn tất nơi Mẹ trở thành lời hứa dành cho Hội Thánh.

Bởi thế, tước hiệu Nữ Vương luôn mang theo một ánh sáng của niềm hy vọng. Hội Thánh nhìn lên Đức Maria để nhớ rằng lịch sử cứu độ đang tiến về sự viên mãn trong Đức Kitô. Mỗi bước chân trung thành hôm nay đều mang giá trị vĩnh cửu. Mỗi hy sinh được kết hiệp với Đức Kitô đều góp phần chuẩn bị cho ngày con người được bước vào niềm vui viên mãn trong Nước Thiên Chúa.

KẾT LUẬN

Đến đây, chúng ta có thể trở lại với câu hỏi đã đặt ra ngay từ đầu: Vì sao Giáo Hội gọi Đức Maria là Nữ Vương?

Sau hành trình vừa đi qua, có lẽ chúng ta nhận ra rằng tước hiệu ấy không phát xuất từ một quyền lực theo nghĩa trần gian, cũng chẳng chỉ vì Đức Maria là Mẹ của Đức Giêsu. Hội Thánh tuyên xưng Mẹ là Nữ Vương vì Mẹ được Thiên Chúa cho dự phần cách viên mãn vào vinh quang và vương quyền của Đức Kitô. Mọi điều nơi Mẹ đều bắt nguồn từ Đức Kitô, quy hướng về Đức Kitô và làm rạng ngời công trình cứu độ của Người.

Vì thế, mỗi lần Giáo Hội cất tiếng hát: "Lạy Nữ Vương, Mẹ nhân lành...", chúng ta cũng đang tuyên xưng một mầu nhiệm đức tin. Nơi Đức Maria, chúng ta chiêm ngắm sức mạnh của ân sủng Thiên Chúa có thể biến đổi một con người hoàn toàn mở lòng đón nhận thánh ý Người. Cuộc đời của Mẹ trở thành lời ca ngợi quyền năng và lòng thương xót của Thiên Chúa.

Niềm xác tín ấy đã nâng đỡ biết bao thế hệ Kitô hữu. Sau vụ ám sát ngày 13 tháng 5 năm 1981, khi sức khỏe dần hồi phục, thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã hành hương đến Fatima để tạ ơn Đức Mẹ. Nhìn lại biến cố ấy, ngài đã nói một câu rất nổi tiếng: "Một bàn tay đã bóp cò, một bàn tay khác đã hướng viên đạn." Đó là lời tâm tình của một người con luôn cảm nhận sự đồng hành hiền mẫu của Đức Maria trong cuộc đời mình. Chính vì xác tín rằng Mẹ đang sống trong vinh quang của Đức Kitô, ngài đã phó thác trọn cuộc đời mình cho sự chăm sóc của Mẹ.

Có lẽ đó cũng là kinh nghiệm của rất nhiều tín hữu. Mỗi khi hướng về Đức Maria, chúng ta tìm thấy nơi Mẹ niềm hy vọng để tiếp tục bước theo Đức Kitô. Ánh sáng nơi Mẹ luôn là ánh sáng phản chiếu từ chính Đức Kitô và vì thế vẫn âm thầm soi sáng hành trình đức tin của Hội Thánh qua mọi thời đại.

Khi Giáo Hội gọi Đức Maria là Nữ Vương, Hội Thánh không chỉ đặt thêm một vương miện trên đầu Mẹ. Hội Thánh đang tuyên xưng rằng ân sủng của Thiên Chúa có thể đưa một con người bước vào sự viên mãn của vinh quang. Nhìn lên Đức Maria, chúng ta nhận ra điều Thiên Chúa đã thực hiện nơi Mẹ cũng là lời hứa Người dành cho toàn thể Dân Chúa.